Trilinguitad   

Il Grischun è l'unic chantun triling da la Svizra. Las linguas uffizialas èn tudestg, rumantsch e talian.

En il chantun discurra 68 pertschient da la populaziun tudestg, 15 pertschient rumantsch, 10 pertschient talian e 7 pertschient autras linguas. La plurilinguitad viva er en las scolas ed en l'administraziun.

Il territori linguistic rumantsch è dividì en differentas regiuns ed en differents idioms: L'Engiadina bassa e la Val Müstair appartegnan tradiziunalmain a l'intschess dal vallader, en l'Engiadina'ota vegn discurrì puter, en Surselva sursilvan, en Tumleastga ed en Schons sutsilvan ed en Surses ed en la Val d'Alvra surmiran. Rumantsch è ina da las trais linguas uffizialas dal chantun e dapi 1996 er lingua parzialmain uffiziala da la confederaziun. 1982 è plinavant vegnì creà il rumantsch grischun, ina lingua da scrittira surregiunala.

Las quatter valladas dal Grischun dal sid, nua ch'i vegn discurrì talian, vegnan numnadas "Grigioni italiano". Quai èn il Mesauc (per talian Val Mesolcina), la Val Calanca, la Val Bregaglia e la Val Puschlav (per talian Val Poschiavo). Ellas sa distinguan tras atgnadads linguisticas marcantas e tras ils dialects locals ils pli differents.

Var dus terzs da la populaziun grischuna inditgescha oz tudestg sco lur lingua principala. Ins po far la suandanta tripartiziun approximativa: Il tudestg gualser vegn discurrì en Valragn, a Val S. Pieder, en Stussavgia, en il Scanvetg cun Arosa, en il Partenz cun Claustra, a Tavau ed en l'enclava da Sursaissa. L'uschenumnà "tudestg grischun" cun ses vocals averts tipics chattan ins a Cuira, en la Val dal Rain grischuna ed en las regiuns cunfinantas oriundamain rumantschas. A Samignun vegn discurrì in dialect tirolais-bavarais.

Conscienza per la plurilinguitad chantunala

La trilinguitad è ina da las caracteristicas centralas dal Grischun. Per pudair mantegnair sia varietad linguistica, basegnan las linguas minoritaras rumantsch e talian ina promoziun speziala. Ils sforzs dal chantun han manà a la lescha da linguas da l'onn 2008. Quella intenziunescha da stabilisar la trilinguitad sco caracteristica essenziala dal chantun, da consolidar la conscienza per la plurilinguitad chantunala sco er da mantegnair e da promover la lingua rumantscha e taliana.