Construcziuns cunter l’aua en Grischun   

Il chantun Grischun è la terra dals 100 auals e lais. El n’è betg mo ina impurtanta chombra d’aua, mabain era pertutgà periodicamain dad auas grondas ed auazuns. Dapi ch’il chantun (1870) e la confederaziun (1877) han stgaffì tras leschas correspundentas la premissa per contribuziuns a construcziuns cunter l’aua, han ins realisà en tut il chantun divers rempars e pussibilità tras quai il svilup da las vischnancas e dal traffic (vias e viafier). Enfin a l’entschatta dal 20avel tschientaner èn vegnids curregids la gronda part dals flums en las vals abitadas. Sper la protecziun d’auazuns era medemamain il gudogn da terren cultivabel in factur impurtant che ha promovì questas construcziuns. La surfabricaziun d’adina dapli terren e las novas utilisaziuns dal terren han gì per consequenza intervenziuns pli e pli virulentas en ils curs da las auas. Quai ha manà per part ad in disturbi massiv da la funcziun ecologica da las auas currentas. Grazia ad ina creschenta conscienza per l’ambient vesan ins oz las construcziuns cunter l’aua en in context pli vast. Sper la funcziun da protecziun considereschan ins oz era dumondas ecologicas, economicas e da la planisaziun dal territori. 
 
Sin basa da quai han ins sviluppà en ils davos onns il concept d’ina protecziun da l’aua durabla. Projects da protecziun da l’aua durabels concedan als auals e flums terren d’inundaziun e considereschan tant preoccupaziuns ecologicas – per exempel ina gronda varietad da bestgas e plantas che dependan d’ina inundaziun periodica – sco era ponderaziuns economicas. L’integraziun da questas stentas en la planificaziun dal territori dess pussibilitar da tegnair en in rom calculabel il risico restant, quai vul dir da na mo cumbatter cunter, dentant era emprender a viver cun las auas grondas. Mo sche ils instruments da la planisaziun dal territori na bastan betg vegn ins a pigliar en mira construcziuns cunter l’aua. Ils projects ston dentant era esser economicamain raschunaivels. Ina protecziun d’auazuns economica premetta ch’ins defineschia prioritads: nua che installaziuns custusas sco chasas, zonas industrialas e vias impurtantas èn periclitadas vegn ins a realisar mesiras cumplessivas. Dentant vegn ins ad acceptar l’inundaziun periodica da zonas da pasculaziun e da guaud. 
 
L’analisa dal privel è in instrument impurtant. En il rom da las revisiuns da las planisaziuns communalas e suenter donns pli gronds vegn ins ad analisar tut las zonas da privel dal Grischun en ils proxims 10 fin 15 onns. Ins vegn a crear chartas precisas cun zonas privlusas grazia ad analisas cumplessivas ed evaluaziuns da datas d’eveniments sin basa da las pli modernas metodas da calculaziun. Questas chartas da privel duain mussar per mintga parcella dal chantun cun tge frequenza ed intensitad d’inundaziuns ch’ins sto quintar. 
 
La protecziun da zonas surfabritgadas, dad infrastructuras e da las vias cunter la forza violenta dals auals e dals flums è tenor la lescha chantunala davart ils rempars ina incumbensa da las vischnancas. Ellas vegnan cussegliadas e sustegnidas cun savair tecnic dal servetsch chantunal per la protecziun d’auazuns che fa part da la partiziun per las construcziuns idraulicas da l’Uffizi da construcziun bassa dal Grischun.