Navigaziun principala

Cuntegn da la pagina

Dumonda Bundi concernent il model da splitting a la scola professiunala Surselva (SPS), sco er l'elavuraziun d'in concept per l'entir chantun per la scolaziun professiunala e media

sessiun: 21.10.2003
Cun il conclus da la regenza dals 11 d'avrigl 2000 autorisescha la regenza grischuna la scola professiunala Cuira (SPC) e la scola professiunala Surselva (SPS) da far in project da trais onns tenor il “model da splitting”. En quest project vai per las emprendistas ed ils emprendists rumantschs da la Surselva per l'introducziun da rumantsch en l'instrucziun da furmaziun generala. Ils roms da furmaziun generala vegnan instruids a Glion, ils roms professiunals a Cuira.
Cun l'onn da scola current è vegnì entschet il terz e davos onn da la fasa da pilot dal model da splitting.
Tenor las communicaziuns da pressa progredescha il project cun success tant per ils emprendists sco per ils patruns.
La cuntinuaziun da quest project a la scola professiunala Surselva (en collavuraziun cun la scola professiunala Cuira) ha ina muntada da politica regiunala extraordinaria per ils futurs mastergnants, per il lieu da furmaziun, per la promoziun da l'economia e per il svilup sociocultural en la Surselva. Uschia han ins pudì augmentar durant questa curta fasa da project il dumber da scolars a Glion da ca. 80 a 180. Plinavant essan nus da l'avis ch'in concept da furmaziun saja necessari per las scolas professiunalas e medias.

Dumondas a la regenza:

Tge muntada da politica regiunala dat la regenza grischuna a quest “model da splitting”?

Per che la planisaziun da l'onn da scola 2004/05 possia succeder a temp, sto vegnir prendida prest ina decisiun. Cura vegn prendida questa decisiun e tge criteris vegnan ad esser decisivs per la regenza?

È la regenza pronta da cuntinuar a basa da questas experientschas positivas cun il project dal model da splitting a Glion sco manaschi regular?

Quinta la regenza da realisar in concept sumegliant er en autras regiuns (p.ex. a Samedan)?

È la regenza pronta d'elavurar in concept per l'entir chantun per la scolaziun professiunala e media?

Cuira, ils 21 d'october 2003

Name: Bundi, Berther (Mustér), Cavegn, Augustin, Berther (Sedrun), Capaul, Casanova (Vignogn), Caviezel (Pitasch), Christoffel-Casty, Demarmels, Dermont, Fallet, Farrér, Fasani, Federspiel, Joos-Buchli, Luzio, Maissen, Montalta, Parpan, Pfister, Portner, Quinter, Righetti, Sax, Schmid, Tomaschett, Nay, Candinas

Session: 21.10.2003
Vorstoss: rg Anfrage


Resposta da la regenza

Cun il nov plan d'instrucziun general per la furmaziun generala introducì l'onn 1996 è il bloc cumplessiv "societad, lingua e communicaziun" vegnì purschì a la scola professiunala Cuira, nua ch'i vegniva pli baud er instruì en rumantsch, mo pli en tudestg. Pervi da quai ha stuì vegnir tschertgada ina nova soluziun per pudair garantir vinavant l'instrucziun en rumantsch.

Per survegnir ina basa da decisiun per respunder la dumonda sche la furmaziun generala possia vegnir garantida vinavant en rumantsch e sch'ella correspundia ad in basegn da las persunas pertutgadas ha la regenza decidì ils 11 d'avrigl 2000 (prot. nr. 651) d'introducir cun l'uschenumnà model da splitting l'instrucziun da rumantsch en ina fasa d'emprova da trais onns per l'instrucziun da furmaziun generala (IFG rumantscha) da la scola professiunala Surselva. Il rapport che ha stuì vegnir fatg suenter il segund onn d'emprova davart l'andament da l'emprova e la posiziun da las scolas pertutgadas èn avant maun dapi il november 2003. Els furman ina basa impurtanta per la decisiun da la regenza, sche ed en tge maniera che la IFG rumantscha duai vegnir cuntinuada a partir da l'onn da scola 2004/2005.

Davart las singulas dumondas prenda la regenza posiziun sco suonda:

1. Il model da splitting e l'augment dal dumber da scolaras e scolars e da lecziuns ch'è collià cun quel paran da rinforzar il lieu da la scola professiunala Glion e d'avair in'impurtanza correspundenta areguard la politica regiunala e da linguas.

2./3. La regenza vegn a decider l'emprim quartal 2004 davart la cuntinuaziun dal model da splitting a la scola professiunala Surselva. En quel connex vegn ella a dar ina paisa commensurada al rapport, a las posiziuns da las scolas participadas ed a las dumondas da la finanziabladad. Cun resguard da las explicaziuns fatgas sut punct tschintg davart las midadas en la furmaziun professiunala è la regenza pronta d'examinar la dumonda cun bainvulientscha. Avant che prender ina decisiun definitiva po er vegnir tratga en consideraziun la varianta da cuntinuar cun la fasa d'emprova per trais u quatter ulteriurs onns.

4. La scola professiunala Samedan resguarda ils giavischs da las emprendistas e dals emprendists che discurran rumantsch cun in model da bloc. La realisaziun dal concept da splitting en autras regiuns n'è actualmain betg previsa.

5. La furmaziun professiunala è suttamessa a grondas midadas. Il 1. da schaner 2004 vegn ad entrar en vigur la nova lescha federala davart la furmaziun professiunala. Quella prevesa tranter auter l'integraziun da las professiuns dals fatgs da sanadad e socials. Ultra da quai planisescha la confederaziun da repassar tut las ordinaziuns da furmaziun durant ina fasa transitoria da tschintg onns. Las novas modalitads da finanziaziun han per consequenza in basegn d'adattaziun en ils chantuns ed in basegn da coordinaziun tranter quels. Ultra da quai sto vegnir controllada la dumonda dals purtaders da las scolas professiunalas. En tut èn las consequenzas da tut las proximas novaziuns en il sectur da la furmaziun professiunala actualmain betg giuditgablas. Perquai resguarda la regenza quai sco prematurà d'elavurar in concept per il sectur da la scola professiunala. Per il sectur da las scolas medias exista in concept ch'è vegnì elavurà en collavuraziun cun la conferenza dals recturs gimnasials dal Grischun. Il concept da las scolas medias dal Grischun ha servì sco basa impurtanta per la revisiun da la lescha davart las scolas medias l'onn 1998. Tenor l'avis da la regenza na s'impona per il mument nagin nov concept per quest sectur.

Datum: 16 da december 2003