La Regenza ha prendì enconuschientscha dal rapport final «Analisa da las periclitaziuns per il chantun Grischun 2025» dal favrer 2026.

Tenor la Lescha davart la protecziun da la populaziun en il chantun Grischun ha il chantun en spezial l'obligaziun d'analisar ils privels ch'èn d'impurtanza considerabla per il chantun, da planisar la prevenziun sin basa da questa analisa sco er da dumagnar eveniments en cas da situaziuns extraordinarias. Per pudair garantir e meglierar cuntinuadamain la protecziun da la populaziun e sias basas d'existenza en il chantun Grischun, han ins controllà ils onns 2024 e 2025 la situaziun da periclitaziun ed actualisà la valitaziun da las ristgas sco er identifitgà il basegn d'agir.

En l'analisa da las ristgas vegnan menziunads eveniments da la natira, sco incendis da guaud, undas da chalira u crudadas da grippa e bovas da crappa, ristgas tecnicas, sco la stgarsezza d'electricitad u l'interrupziun da servetschs dad IT, sco er smanatschas socialas, sco pandemias u cyberattatgas. Tranter las 27 periclitaziuns en la matrix da las ristgas han la stgarsezza d'electricitad, ina pandemia sco er terratrembels la pli gronda ristga.

La Regenza ha concludì:

• 23 mesiras vegnan realisadas fin l'onn 2030 entaifer las incumbensas quotidianas.
• 3 ulteriuras mesiras che pretendan decisiuns politicas, vegnan examinadas pli detagliadamain:

1. Adattaziun da las «colonnas sveltas da sanitad» per optimar la prontezza a l'acziun.
2. Introducziun d'in tool per persequitar en moda coordinada la situaziun.
3. Installaziun da pitgas d'alarm en tut il chantun.
   

Las basas da decisiun vegnan elavuradas fin la fin da l'onn 2026. Ils custs duain vegnir budgetads.

Agiuntas:

Rapport final Analisa da las periclitaziuns per il chantun Grischun 2025

Fegl d'infurmaziun Analisa da las periclitaziuns per il chantun Grischun 2025

Infurmaziuns: Departament da giustia, segirezza e sanadad

La Regenza ha garantì a la vischnanca da Muntogna da Schons ina contribuziun chantunala da maximalmain 903 960 francs per renovar il provediment d'aua da Pazen / Farden, quai sin basa da la Lescha da meglieraziun sco er da l'Ordinaziun davart las meglieraziuns da structura en l'agricultura. La garanzia da la contribuziun chantunala premetta ina subvenziun correspundenta da la Confederaziun. L'Uffizi federal d'agricultura ha empermess ina contribuziun federala da circa 1 milliun francs.

L'aua dal provediment d'aua da Pazen / Farden deriva da quatter territoris da funtaunas independents. En tut ils quatter territoris da funtaunas han las tschiffadas e las chombras d'aua mancanzas architectonicas. Il reservuar na correspunda betg pli a las pretensiuns d'ozendi. La reserva existenta d'aua da diever na po betg pli cuvrir il basegn. Il project planisà cumpiglia tranter auter la nova tschiffada dals territoris da funtaunas existents Stgeavs, Dagnals e Darpiolas, inclusiv il remplazzament da las chombras d'aua existentas. En in'ulteriura etappa èsi previs da remplazzar il reservuar Pazen / Farden e d'al posiziunar 20 meters pli aut. Davent dal nov reservuar duai vegnir renovada l'entira rait da conducts d'affluenza a las duas fracziuns Pazen e Farden. Ils custs totals per questas renovaziuns importan 3,24 milliuns francs.

Infurmaziuns: Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

En il rom da la Nova politica regiunala da la Confederaziun (NPR) ha la Regenza concedì a la Tambo Finanz-Infra SA ina contribuziun chantunala da 278 607 francs per engrondir l'infrastructura d'ennavar a Spleia. La contribuziun vegn concedida en connex cun in emprest NPR dad 1,2 milliuns francs. Sin basa da la Lescha per promover il svilup economic en il chantun Grischun ha ella plinavant concedì ina contribuziun chantunala da 720 000 francs sut il titel «infrastructuras relevantas per il sistem».

Cun engrondir l'infrastructura tecnica d'ennavar duain vegnir stgaffidas las premissas, per ch'il territori da skis da Spleia haja la pussaivladad d'ennavar al cumenzament da la stagiun entaifer in curt temp, per garantir ch'igl haja avunda naiv. Las acziunarias da la Tambo Finanz-Infra SA èn las vischnancas da Valragn, Andeer, Muntogna da Schons, Farera, Rongellen, Sufers e Ziràn-Reschen sco er las Telefericas Spleia-Tambo SA, la vischnanca burgaisa da Favugn e l'Associaziun da terren da Spleia. Il project è budgetà cun custs d'investiziun da circa 5,6 milliuns francs.

Infurmaziuns: Departament d'economia publica e fatgs socials

La Regenza ha elegì Marc Eyer, domicilià a Nidau, e Sandra Locher Benguerel, domiciliada a Cuira, sco commembers dal cussegl da scola da la Scola auta da pedagogia dal Grischun (SAPGR). Entant che Marc Eyer è vegnì elegì per la durada dal 1. da fanadur 2026 fin a la scadenza da la perioda d'uffizi ordinaria ils 30 da zercladur 2030, finescha la perioda d'uffizi da Sandra Locher Benguerel gia suenter 2 onns, ils 30 da zercladur 2028. Il motiv per quai è, ch'ella è gia dapi 12 onns commembra dal cussegl da scola auta e ch'ella cuntanschess la fin da zercladur 2026 la limitaziun dal temp d'uffizi. L'Ordinaziun davart la realisaziun da la public corporate governance per il chantun Grischun prevesa dentant ina prolungaziun dal temp d'uffizi en cas excepziunals motivads.

Infurmaziuns: Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

La Regenza ha prendì enconuschientscha dal fatg che Stefan Cahenzli e Cristiano Pedrini ston sa retrair – pervia da la limitaziun dal temp d'uffizi – per ils 30 da zercladur 2026 sco commembers da la cumissiun administrativa da l'Assicuranza d'edifizis dal Grischun. Ella engrazia ad els per la lavur prestada. Per la durada d'uffizi dal 1. da fanadur 2026 fin a la scadenza da la perioda d'uffizi ordinaria ils 30 da zercladur 2030 è Conradin Luzi, domicilià a Cuira, vegnì elegì sco nov commember da la cumissiun administrativa da l'Assicuranza d'edifizis dal Grischun.

Infurmaziuns: Departament da giustia, segirezza e sanadad