L'onn da Fairtrail 2025 mussa cleramain: L'utilisaziun communabla da sendas da mountainbike e da viandar funcziuna en il Grischun per gronda part cun respect e paucs conflicts. Quai demussan l'analisa da reclamaziuns 2025 dal chantun, l'enquista da las utilisadras e dals utilisaders da Fairtrail sco er ils resuns or dals servetschs da «Fairdinand». Fairtrail presta uschia ina contribuziun impurtanta, per che la rait da sendas existenta possia vegnir utilisada vinavant communablamain.
Dapi l'onn 2019 promova il project Fairtrail Grischun ina convivenza cun respect tranter ciclistas e ciclists e viandantas e viandants sin la rait da vias e sendas dal traffic betg motorisà en las muntognas grischunas. La campagna sensibilisescha per la coexistenza sco er da prender resguard sin ils conumans, la natira, l'agricultura ed ils animals selvadis.
Paucs conflicts malgrà gronda utilisaziun
Gia dapi l'onn 2018 evaluescha l'Uffizi da construcziun bassa dal Grischun en sia analisa da reclamaziuns las reclamaziuns che viandantas e viandants – dapi 2024 er ciclistas e ciclists – inoltreschan a las destinaziuns, telefericas, federaziuns ed instituziuns purtadras. L'analisa da 2025 mussa, ch'il dumber da reclamaziuns registradas è constantamain bass. Tut en tut hai dà l'onn passà 114 reclamaziuns da viandantas e viandants e 40 annunzias da ciclistas e ciclists – quai tar ina rait da sendas da viandar signalisadas da passa 11 000 kilometers lunghezza, tar ina rait da rutas da mountainbike signalisadas da var 4500 kilometers lunghezza e tar ina fitg gronda utilisaziun turistica. Las reclamaziuns sa refereschan principalmain a la rait da vias e sendas, a l'infrastructura, a la signalisaziun ed ad indrizs da transport. Mo 18 annunzias (15 da viandantas e viandants e 3 da ciclistas e ciclists) tematiseschan conflicts tranter viandants e ciclists – en cumparegliaziun cun l'onn precedent è quai circa la mesadad da las reclamaziuns en quest reguard. Er il dumber da reclamaziuns concernent vatgas-mamma è sa reducì fermamain. L'analisa conferma pia, che la situaziun en il sectur da la coexistenza sa calma tendenzialmain: ils conflicts èn limitads a tscherts puncts ed en tscherts lieus.
La maioritad resenta la convivenza sco positiva
Er en connex cun l'enquista da las utilisadras e dals utilisaders da Fairtrail 2025 sa mussa in cler maletg: Circa trais quarts da las 900 persunas interrogadas han inditgà, che la coexistenza sin las vias e sendas funcziunia bain. Particularmain las persunas che van cun velo da muntogna e cun
e-bike sco er las curridras ed ils curriders da trailrun èn da l'avis, ch'i dettia per regla avunda plazza per tut las gruppas d'utilisadras ed utilisaders. Tar las viandantas ed ils viandants è la valitaziun in pau pli modesta, dentant er per gronda part positiva. La maioritad da las persunas interrogadas è da l'avis, che Fairtrail porschia in sustegn raschunaivel e conferma, ch'i vegnia gia oz prendì bain resguard in sin l'auter e che la toleranza funcziunia bain sin las vias e sendas grischunas.
Effect tras scuntradas persunalas
Ina rolla centrala en connex cun la sensibilisaziun giogan ils «Fairdinands». L'onn 2025 èn pli che 30 da questas ambassaduras ed ambassadurs da Fairtrail stads preschents sin las vias e sendas. Els han intermedià la tenuta da Fairtrail directamain al lieu. Durant 68 dis han els manà var 6000 discurs. Tenor ils resuns na sa tracti savens betg da conflicts tranter viandants e ciclists, mabain predomineschan plitost tematicas, sco animals sin pastgira, saivs traversablas u il territori natiral sensibel. Er qua ha Fairtrail in effect preventiv e deescalant.
Sensibilisar empè da scumandar
Las experientschas dals ultims onns conferman la via instradada cun Fairtrail per ina coexistenza cun respect sin las vias dal traffic betg motorisà. Cun ina rait da vias e sendas fitg vasta e libramain accessibla n'èsi betg pratitgabel e cunvegnent da pronunziar scumonds generals. Pli persistent èsi da sensibilisar, da formular clers messadis e d'entrar en contact persunal. Fairtrail dat paisa a reglas da cumportament simplas, a mesiras regiunalas ed al dialog cun tut las gruppas d'interess.
La coexistenza sco incumbensa permanenta
Malgrà la bilantscha positiva na sa chapescha la coexistenza betg da sezza. Novas sfidas resultan tranter auter, perquai ch'il squitsch d'utilisaziun en territoris sensibels s'augmenta. Perquai vegn Fairtrail cuntinuà e sviluppà vinavant consequentamain – cun la finamira da rinforzar anc pli fitg il respect e la toleranza tranter las persunas che fan diever da las vias e sendas sco er envers il guaud, la selvaschina e l'economia d'alp.
Fairtrail sco exempel
Che la coexistenza tenor l'exempel grischun è in concept raschunaivel, han ins chapì en il fratemp er en auters lieus. Uschia han las regiuns Vallais e Svizra Centrala adattà e surpiglià il concept da Fairtrail dal Grischun. Er en il chantun vischin Son Gagl è il parlament chantunal s'exprimì l'onn 2025 per la coexistenza sin la rait da vias e sendas. El ha mess il crap da fundament per introducir «Fairtrail» en l'avegnir.
Fotografia agiuntada:
L'utilisaziun communabla da vias da mountainbike e da sendas da viandar funcziuna en il Grischun cun respect e paucs conflicts.
Ulteriuras fotografias per chargiar giu: mediateca Fairtrail
Agiuntas: