Cuntegn da la pagina

Dumonda Locher Benguerel concernent l'augment da la violenza a chasa en il Grischun

sessiun: 13.06.2017

Deplorablamain fa la violenza a chasa en Svizra anc adina part dal mintgadi. Quai mussan las suandantas cifras las pli novas er per il chantun Grischun:

- Tenor la statistica criminala da la polizia chantunala dal Grischun èn vegnids denunziads l'onn 2016 259 cas da violenza a chasa en il rom da relaziuns da famiglia, quai correspunda a tschintg delicts per emna. Envers l'onn 2015 è quai in augment da 75 cas.

- Quest augment sa reflectescha er en la Chasa per dunnas dal Grischun. Uschia ha quella acceptà l'onn passà uschè bleras persunas sco anc mai.

- En il quint annual 2016 pon ins leger, ch'il dumber da las victimas da violenza (a chasa) è s'augmentà fermamain envers l'onn precedent, quai per 13,5 % (73 cas).

I vala da resguardar che las cifras registradas èn mo il piz da la muntogna da glatsch e ch'il dumber zuppà è fitg aut.

Il cussegl naziunal ha acceptà ils 31 da matg 2017 – sco segunda chombra – la ratificaziun da la convenziun dal cussegl da l'Europa davart la prevenziun e davart il cumbat cunter violenza envers dunnas, uffants, umens e cunter violenza a chasa. L'uschenumnada convenziun d'Istanbul oblighescha ils stadis contractants da prevegnir, da cumbatter e da persequitar violenza envers dunnas e violenza a chasa. Plinavant vegnan ils stadis contractants obligads da prevair mesiras preventivas, sco programs da sensibilisaziun. Cun il consentiment a la ratificaziun metta il parlament federal in cler signal cunter violenza a chasa e cunter violenza envers dunnas.

Sut l'aspect da l'augment dal dumber da violenza a chasa en il Grischun e sut l'aspect da la ratificaziun da la convenziun d'Istanbul sa tschentan las suandantas dumondas:

1. Tgenins èn – tenor la regenza – ils motivs per l'augment dals cas da violenza a chasa en il Grischun?

2. Vegn la regenza – sin fundament da las cifras las pli novas – a prender mesiras per cumbatter cunter l'augment da violenza a chasa? Sche gea, tgeninas?

3. L'onn 2003 è vegnì lantschà il project d'intervenziun grischun cunter violenza a chasa. En tge structuras è el vegnì transferì l'onn 2014? Tge post spezialisà è vegnì incumbensà da cuntinuar cun quest project e tge incumbensas ha quest post ademplì dapi lura?

4. Tge consequenzas vegn la ratificaziun da la convenziun d'Istanbul ad avair per il Grischun? Ademplescha il Grischun las premissas da questa convenziun?

5. È la Chasa per dunnas dal Grischun segirada a lunga vista sco purschida da cussegliaziun nunbirocratica e sco alloschi da protecziun?

Cuira, ils 13 da zercladur 2017

Locher Benguerel, Bucher-Brini, Florin-Caluori, Atanes, Baselgia-Brunner, Blumenthal, Bondolfi, Brandenburger, Cahenzli-Philipp, Casty, Casutt-Derungs, Cavegn, Caviezel (Cuira), Danuser, Darms-Landolt, Della Vedova, Deplazes, Dermont, Dosch, Fasani, Gartmann-Albin, Hitz-Rusch, Holzinger-Loretz, Jaag, Jeker, Joos, Kollegger, Kunfermann, Kunz (Cuira), Lamprecht, Lorez-Meuli, Mani-Heldstab, Märchy-Caduff, Michael (Donat), Monigatti, Müller, Nay, Niederer, Noi-Togni, Papa, Pedrini, Perl, Peyer, Pfenninger, Pult, Salis, Steck-Rauch, Stiffler (Cuira), Tenchio, Thomann-Frank, Thöny, Tomaschett-Berther (Trun), Troncana-Sauer, Vetsch (Pragg-Jenaz), von Ballmoos, Weber, Berther (Segnas), Gassmann, Geisseler Severin, Pfister, Plattner Gerber, Wellig

Resposta da la regenza

Tar la dumonda 1: En la statistica criminala da la polizia (SCP) figureschan ils malfatgs en il sectur da la violenza a chasa. La polizia chantunala posseda las indicaziuns davart il dumber da cas. In cas po cuntegnair plirs malfatgs, per exempel metter maun vi d'ina persuna, ingiuria, smanatscha e constricziun. L'onn 2016 figureschan 259 malfatgs ch'èn vegnids commess en 112 cas. L'onn 2015 eran quai 184 malfatgs en 92 cas. Ils onns precedents eran las cifras pli autas che quellas da l'onn 2015. En media èn vegnids quintads dapi l'onn 2013 circa sis cas supplementars per onn (circa 6 pertschient per onn). Ils motivs effectivs n'èn betg enconuschents. I vegn supponì ch'il dumber dals cas che vegnan annunziads s'augmentia tranter auter pervia da las mesiras da sensibilisaziun pertutgant la violenza a chasa.

Tar las dumondas 2 e 3: L'onn 2009 ha la regenza incumbensà il post da stab per l'egualitad da las schanzas ensemen cun ils posts da servetsch chantunals participads da far in rapport cuminaivel per realisar in project d'intervenziun. Sa basond sin las recumandaziuns da quest rapport ha la regenza concludì l'onn 2014 da stgaffir in post da coordinaziun cunter violenza a chasa e da surdar a l'uffizi dal servetsch social la cumpetenza per quel.

Dapi sia creaziun l'onn 2015 ha il post da coordinaziun cunter violenza a chasa prendì mesiras per sensibilisar las persunas d'instrucziun, garantì la colliaziun en ina rait cun las conferenzas naziunalas ed inizià la cooperaziun da las instituziuns e dals uffizis participads en il chantun. Ils proxims onns duai la cooperaziun vegnir approfundada, uschia che l'elavuraziun ed il tractament da cas da violenza a chasa duain vegnir meglierads ulteriuramain. Plinavant ston vegnir meglieradas las datas statisticas. La regenza vul cuntinuar cun las mesiras vertentas e previsas.

Tar la dumonda 4: La ratificaziun da la convenziun d'Istanbul è vegnida concludida da la confederaziun ils 16 da zercladur 2017. Ella entra en vigur probablamain il cumenzament a l'onn 2018. Tenor la missiva dal cussegl federal ademplescha la Svizra cun sias basas legalas e cun las mesiras da fin ussa da la confederaziun, dals chantuns e da las vischnancas per gronda part las pretensiuns da la convenziun. Quai vala er per il chantun Grischun. A partir da l'onn 2018 vegn probablamain ina gruppa da lavur federala a coordinar las mesiras per realisar la convenziun d'Istanbul ed eventualmain a recumandar ulteriuras mesiras. Il chantun Grischun vegn a spetgar ed ad examinar questas recumandaziuns.

Tar la dumonda 5: Il chantun Grischun è obligà per lescha da metter a disposiziun alloschis d'urgenza per persunas pertutgadas da violenza (art. 14 da la lescha federala davart l'agid a victimas da delicts, lescha davart l'agid a victimas, LAVi; CS 312.5). Questa obligaziun ademplescha el en furma d'ina incarica da prestaziun cun la chasa per dunnas dal Grischun. L'incarica da prestaziun actuala scada la fin da l'onn 2017. Il mument han lieu discurs per prolungar l'incarica da prestaziun a partir dal 1. da schaner 2018. La chasa per dunnas è garantida sco alloschi da protecziun e sco purschida da cussegliaziun nunbirocratica, sch'igl è necessari.

La chasa per dunnas dal Grischun protegia dunnas pertutgadas da violenza, lur uffants e giuvenilas dal chantun Grischun e d'auters chantuns. La chasa per dunnas ha acceptà l'onn 2016 circa 30 dunnas cun lur uffants. En cumparegliaziun cun ils onns 2014 e 2015 èn quai tschintg cas dapli. Il dumber dals dis ch'ils letgs èn occupads da dunnas e d'uffants è dentant sa reducì durant la medema perioda. Entant che l'onn 2014 èn vegnids registrads anc 1336 dis ch'ils letgs èn occupads da dunnas e d'uffants, eran quai l'onn 2015 anc 991 e l'onn 2016 937 dis ch'ils letgs èn occupads. Durant ils onns 2014-2016 avevan fin 40 pertschient da las dunnas acceptadas en la chasa per dunnas dal Grischun lur domicil ordaifer il chantun Grischun.

23 d’avust 2017