Zum Seiteninhalt

Dumonda Tomaschett (Breil) concernent la dumonda "Periclitescha la decisiun dal tribunal federal mesiras da promoziun en il sport da naiv?"

sessiun: 13.02.2018

La fin da l'onn 2017 ha il tribunal federal decidì che las scolas dastgan pretender dals geniturs maximalmain 16 francs per di sco participaziun als custs d'excursiuns e da champs obligatorics (quai che correspunda ad 80 francs per emna da scola).

L'uniun Iniziativa per il sport da naiv Svizra è in partenadi public-privat per la promoziun dal sport da naiv. Federaziuns naziunalas da differentas branschas da sport da naiv, ils chantuns sco er la confederaziun han fundà questa uniun il matg 2014, cunzunt per puspè animar pli fitg ils uffants ed ils giuvenils per il sport da naiv. Sin la plattafurma gosnow.ch porscha l'uniun dis da sport da naiv e champs da sport da naiv per pretschs fitg attractivs e sustegna la magistraglia tar l'organisaziun da champs e d'emnas da project en connex cun il sport da naiv. L'uniun sa fa quitads che las mesiras – che duain promover il sport da naiv en las scolas, ch'èn vegnidas sustegnidas dal parlament e che han gì success en il fratemp – vegnian periclitadas tras questa decisiun dal tribunal federal.

Las consequenzas directas da questa decisiun pudessan esser che las excursiuns ed ils champs da sport da naiv da las scolas vegnissan stritgads, sche la participaziun als custs n'è betg pli gronda. Uschia n'èsi betg pussaivel d'ademplir l'incarica da puspè etablir champs e dis da sport da naiv sco grondezza fixa en tut las scolas svizras. Ina incarica che vegn sustegnida er da la confederaziun e da l'economia. Per noss lieus turistics grischuns han champs da sport da naiv ina impurtanza eminenta. Els èn impurtants per sensibilisar ils uffants per il sport da naiv. Blers uffants vegnan puspè tar nus sco giasts, cur ch'els èn creschids. Uschia pudess la decisiun dal tribunal federal avair consequenzas fatalas per noss chantun a vista mesauna, cunquai che bleras scolas extrachantunalas realiseschan l'emna da sport da naiv en il Grischun.

Er l'Iniziativa per il sport da naiv Svizra beneventa il princip che la scola elementara è gratuita ed accessibla per tuts. La realisaziun d'excursiuns, d'emnas da project e da champs na tutga dentant betg tar l'incumbensa principala da la scola populara. Talas occurrenzas permettan als uffants da rimnar experientschas preziusas ch'els na pon betg far en l'instrucziun regulara en scola.

Gist activitads da sport da naiv – in bain cultural svizzer – porschan aventuras fundamentalas als uffants: natira, muntognas, activitads sportivas e cumportament saun e segir en la naiv. Questas activitads promovan l'ir enturn in cun l'auter, la chapientscha in per l'auter ed er l'integraziun d'uffants cun differentas ragischs culturalas. Plinavant promova il moviment sportiv la concentraziun, la sanadad e la capacitad da prestaziun dals uffants.

Sch'ils geniturs dastgan sa participar mo pli cun contribuziuns minimalas a la finanziaziun da talas activitads, ston ils chantuns e las vischnancas reagir immediatamain.

Nus supplitgain pervia da quai la regenza da respunder las suandantas dumondas:

1. Tge consequenzas ha la decisiun dal tribunal federal per il chantun Grischun?

2. Ha la regenza l'intenziun da tematisar questa chaussa en la conferenza dals directurs chantunals da l'educaziun publica ed en la conferenza da las regenzas dals chantuns alpins?

3. Tge mesiras concretas prevesa la regenza, per ch'i na dettia betg in tagl radical tar ils champs da sport da naiv che vegnan organisads da scolas extrachantunalas en il Grischun?

Cuira, ils 13 da favrer 2018

Tomaschett (Breil), Engler, Michael (Donat), Albertin, Alig, Berther (Mustér), Blumenthal, Bondolfi, Brandenburger, Buchli-Mannhart, Burkhardt, Caduff, Caluori, Casanova (Glion), Casutt-Derungs, Cavegn, Caviezel (Tavau Clavadel), Crameri, Danuser, Darms-Landolt, Davaz, Della Vedova, Dermont, Dosch, Epp, Fasani, Felix (Scuol), Florin-Caluori, Foffa, Geisseler, Giacomelli, Heinz, Jaag, Jeker, Jenny, Joos, Kasper, Koch (Tumein), Komminoth-Elmer, Kunfermann, Locher Benguerel, Lorez-Meuli, Mani-Heldstab, Märchy-Caduff, Niederer, Niggli (Samedan), Noi-Togni, Papa, Paterlini, Pedrini, Salis, Sax, Schneider, Schutz, Steiger, Stiffler (Tavau Plaz), Tenchio, Thomann-Frank, Tomaschett-Berther (Trun), Vetsch (Claustra Vitg), Vetsch (Pragg-Jenaz), Widmer-Spreiter, Zanetti, Berther (Segnas), Gugelmann, Gujan-Dönier, Lombardi, Stäbler

Resposta da la regenza

Ils 7 da december 2017 ha il tribunal federal svizzer pronunzià ina sentenzia concernent la participaziun dals geniturs als custs da curs da lingua e d'excursiuns da classas (2C_206/2016). Questa sentenzia pertutga in recurs concret cunter in'obligaziun respectiva da sa participar als custs, francada en la lescha davart la scola populara da Turgovia. Il recurs è vegnì approvà, e la giurisdicziun concernent il dretg d'ina instrucziun da scola fundamentala gratuita, che resulta dals artitgels 19 e 62 da la constituziun federala, è vegnida confermada. Il tribunal federal menziunescha che la summa admissibla per occurrenzas da scola obligatoricas dastga importar maximalmain tranter 10 e 16 francs per di, tut tenor la vegliadetgna da l'uffant.

Suenter emprimas irritaziuns ha la sentenzia per consequenza ch'ils chantuns ston giuditgar da nov tant las regulaziuns che han ina basa legala correspundenta sco er il spazi d'agir respectiv. In n'è betg pussaivel da giuditgar sin nivel naziunal las consequenzas per las basas giuridicas chantunalas u per la pratica dals chantuns areguard la participaziun dals geniturs als custs en il rom da la scola obligatorica (viadis da scola, champs da scola, meds d'instrucziun e.u.v.), perquai che las differenzas èn fitg grondas.

Areguard ils champs da sport da naiv stoi ultra da quai vegnir resguardà che mo ina part dals champs organisads da las scolas ha lieu en il rom da l'instrucziun obligatorica. Bleras scolas organiseschan er champs da sport da naiv che han lieu durant il temp liber, p.ex. durant las vacanzas da sport, e che n'èn betg obligatorics per las scolaras ed ils scolars. Areguard la finanziaziun da questas purschidas facultativas na sa mida nagut sin fundament da la sentenzia dal tribunal federal.

La regenza dal chantun Grischun menziunescha che la realisaziun da champs da classa e d'activitads ordaifer l'instrucziun tenor urari ed ordaifer la chasa da scola ha per ella ina gronda impurtanza ord vista sociala e pedagogica sco er per la psicologia dal svilup e che tals champs e talas activitads duain enritgir er vinavant il temp da scola obligatoric da la giuventetgna grischuna.

Tar la dumonda 1: Las consequenzas èn difficilas da valitar, perquai che la decisiun dal tribunal federal n'ha betg anc pudì effectuar consequenzas concretas per ina midada dal cumportament da las scolas.

Tar la dumonda 2: La suprastanza da la conferenza svizra dals directurs chantunals da l'educaziun publica (CDEP) ha incumbensà il schaner 2018 il secretariat general d'analisar las consequenzas da la sentenzia e da prevair ina discussiun en ils gremis per la radunanza plenara da la CDEP dals 21 da zercladur 2018. La conferenza da las regenzas dals chantuns alpins ha fixà cun l'uniun Iniziativa per il sport da naiv Svizra ina discussiun che ha lieu il matg 2018. Ella è er en contact cun la federaziun svizra dal turissem. In'analisa cumplessiva da la situaziun sco er in'examinaziun da mesiras pussaivlas e la coordinaziun d'eventualas activitads cuminaivlas stattan en quest connex en il center.

Tar la dumonda 3: Per il mument na sa mussa nagin tagl radical tar ils champs da sport da naiv. Per ch'i na dettia dentant betg in tal, duain ils problems respectivs tenor la resposta a la dumonda 2 vegnir exprimids tant sco pussaivel en ina posiziun cuminaivla dals chantuns. Ultra d'aspects da l'economia publica ston vegnir resguardads en quest connex tranter auter er aspects da la segirezza, da la responsabladad sco er da las realitads socialas. Sin plaun naziunal ha il cusseglier naziunal Duri Campell inoltrà il 1. da mars 2018 in postulat per pussaivladads per sustegnair champs da sport da naiv obligatorics. La resposta dal cussegl federal a quest postulat n'è betg anc avant maun.

Sin fundament da las discussiuns interchantunalas manadas quest onn sco er sin basa da las enconuschientschas resultantas vegn la regenza a trair las conclusiuns per l'ulteriur proceder en il chantun Grischun.

13 d'avrigl 2018