Navigaziun principala

Cuntegn da la pagina

Dumonda Rutishauser concernent in post da mediaziun per il sectur da sanadad e per ils fatgs socials

sessiun: 25.10.2018

L'ultim temp èn instituziuns dal sectur da sanadad stadas repetidamain il tema da rapports negativs e da brevs da lecturs.

Ultra da posts da mediaziun generals en intgins chantuns ha il chantun Vallais dapi l'onn 2017 in post da mediaziun per il sectur da sanadad, al qual pazientas e pazients, abitantas ed abitants, collavuraturas e collavuraturs sco er confamigliaras e con­famigliars pon sa drizzar en situaziuns da conflict. Grazia a quest instrument pon incunvegnientschas e fauss svilups vegnir constatads e cumbattids a temp. In post da contact e da reclamaziun en l'agen manaschi, sco quai ch'i dat en il Grischun en singuls cas, è in grond obstachel per las collavuraturas ed ils collavuraturs: La tema da repressiun è chapiblamain gronda.

En il Grischun exista in post da mediaziun per sclerir conflicts tranter las clientas ed ils clients d'organisaziuns da la spitex. Singulas instituziuns han soluziuns internas. L'uniun grischuna da medis maina medemamain in post da mediaziun.

In post da mediaziun ch'è cumpetent per tut las instituziuns dal sectur da sanadad ed al qual tant pazientas e pazients, confami­gliaras e confamigliars sco er collavuraturas e collavuraturs pon sa drizzar, n'exista fin ussa betg en il chantun Grischun.

Las sutsegnadras ed ils sutsegnaders tschentan en quest connex las suandantas dumondas:

1.     Tge ponderaziuns ha la regenza fatg fin ussa areguard l'installaziun d'in post da mediaziun per il sectur da sanadad e per ils fatgs socials?

2.     Tge custs chaschunass l'installaziun d'in tal post da mediaziun?

3.     Tge consequenzas positivas areguard la garanzia da la qualitad vesa la regenza, sch'in tal post vegn endrizzà?

Cuira, ils 25 d'october 2018

Rutishauser, Tomaschett-Berther (Trun), Rettich, Atanes, Baselgia-Brunner, Bigliel, Brandenburger, Cahenzli-Philipp, Degiacomi, Deplazes (Cuira), Gasser, Hitz-Rusch, Hofmann, Holzinger-Loretz, Horrer, Locher Benguerel, Mittner, Müller (Favugn), Noi-Togni, Perl, Preisig, Schwärzel, Thomann-Frank, Thöny, Ulber, Widmer-Spreiter (Cuira), Wilhelm, Zanetti (Sent), Spadarotto

Resposta da la regenza

Tar la dumonda 1: En il rom da la revisiun parziala da la lescha davart ils fatgs da sa­nadad dal chantun Grischun dals 4 d'october 2000 (lescha da sanadad; DG 500.000) ha la regenza statuì in post da mediaziun per las chasas da persunas attempadas e da tgira (cf. art. 28b al. 1 lit. d da la lescha da sanadad ch'è stada en vigur fin ils 31 da december 2017). L'installaziun da quest post da mediaziun è vegnida suste­gni­da ils onns 2001 e 2002 cun mintgamai 19 500 francs. Il post da mediaziun è vegnì avert il 1. da schaner 2002 (cf. conclus da la regenza dals 27 da favrer 2001, prot. nr. 353).

En l'art. 19 al. 1 lit. f dal sboz per ina revisiun totala da la lescha da sanadad ha la regenza proponì la designaziun d'in post da mediaziun independent sco premissa per tut ils manaschis ch'èn suttamess a l'obligaziun da permissiun (cf. conclus da la regenza dals 19 d'october 2015, prot. nr. 878). Cunter l'extensiun da la premissa da designar in post da mediaziun sin tut ils manaschis ch'èn suttamess a l'obligaziun da permissiun hai dà gronda opposiziun en il rom da la consultaziun. Correspun­den­ta­main èsi vegnì desistì d'extender la premissa sin tut ils manaschis ch'èn suttamess a l'obligaziun da permissiun (missiva carnet nr. 4/2016-2017, p. 125). La prescripziun da designar in post da mediaziun independent è percunter vegnida mantegnida en il sboz da la missiva confurm al dretg vegl per las chasas da persunas attempadas e da tgira (missiva carnet nr. 4/2016-2017, commentari tar l'art. 23, p. 149). En il rom da la tractativa en il cussegl grond ha la maioritad da la cumissiun per sanadad e fatgs socials proponì da stritgar l'art. 23 lit. c da la lescha da sanadad. Il cussegl grond è suandà la proposta da la maioritad da la cumissiun cun 68 cunter 40 vuschs e 0 abstenziuns (protocol dal cussegl grond dals 2 da settember 2016, p. 166). La stritgada è vegnida motivada tranter auter cun il fatg ch'ina regulaziun legala da questa dumonda na saja betg necessaria sco premissa per la permissiun. In post da mediaziun duaja vegnir installà sin basa voluntara (protocols dal cussegl grond dal 1. da settember 2016, p. 146 ss. e dals 2 da settember 2016, p. 163 ss.).

Sin basa da questa situaziun da partenza è la regenza da l'avis ch'i na saja betg inditgà da far ulteriuras stentas per obligar tut las instituziuns dal sectur da sanadad e dals fatgs socials da designar in post da mediaziun. Ed i na para er betg inditgà d'extender il champ d'activitad dal post da mediaziun grischun da la spitex e da las instituziuns per persunas attempadas ed invalidas sin dispitas da dretg da lavur.

Tar la dumonda 2: Ils onns 2013 fin 2016 ha il post da mediaziun grischun da la spitex e da las instituziuns per persunas attempadas ed invalidas gì custs tranter 16 000 e 23 000 francs. Quest post vegn finanzià tras contribuziuns da las com­mem­bras e dals commembers activs, tras ulteriuras contribuziuns da commembranza sco er tras donaziuns (cf. art. 11 dals statuts). Cun tge custs supplementars ch'ins stuess quintar, sch'il champ d'activitad dal post da mediaziun grischun vegniss extendì sin dispitas da dretg da lavur, na po betg vegnir quantifitgà definitivamain, perquai ch'i mancan valurs d'experientscha. Ins po dentant partir dal fatg ch'i resultassan custs supplementars e che quai chaschunass in augment da las contribuziuns da com­membranza.

Tar la dumonda 3: D'ina installaziun d'in post da mediaziun per il sectur da sanadad e per ils fatgs socials na spetga la regenza nagin niz supplementar cumpareglià cun la situaziun actuala. Al post da mediaziun èn per exempel associads gia oz la con­ferenza "Chasas da persunas attempadas" da la federaziun grischuna "Chasas ed ospitals", la federaziun grischuna da spitex ed ils servetschs psichiatrics dal Gri­schun. Er las ulteriuras instituziuns dal sectur da sanadad e dals fatgs socials han la pussai­vladad da s'associar voluntarmain al post da mediaziun grischun. Ils sindicats, las associaziuns da persunal u eventualmain l'inspecturat da lavur èn posts da con­sul­taziun adequats e professiunals per porscher sustegn en dispitas da dretg da lavur.

20 da december 2018