Zum Seiteninhalt

Èn il guaud e la selvaschina en Surselva en l'equiliber?

  • Erste Mitteilung
  • Neuen Beitrag einfügen
Il rapport davart il guaud e davart la selvaschina è l'instrument chantunal il pli impurtant per giuditgar la tematica pretensiusa dal guaud e da la selvaschina sin plaun regiunal, per prender mesiras en chaussa e per communitgar quellas. Cun il rapport davart il guaud e davart la selvaschina da la Surselva 2018 vegn revedì il rapport da l'onn 2003. L'influenza da la selvaschina sin il guaud giuven è evidenta, n'è però tut en tut betg creschida ils ultims onns.

In guaud da protecziun saun e bain structurà dat a la populaziun grischuna ina segirezza duraivla. Quest guaud è a medem temp er il spazi da viver da blers animals selvadis che laschan natiralmain enavos fastizs. Sa basond sin las basas correspundentas dal dretg federal fan las administraziuns chantunalas da guaud e da chatscha rapports davart il guaud e davart la selvaschina per tut il chantun, integrond las vischnancas sco possessuras dals guauds. Uschia vegnan preschentads concepts per evitar donns excessivs, che cumpiglian mesiras forestalas e da chatscha per meglierar e per quietar ils spazis da viver sco er ina controlla da success.

Rapports davart il guaud e davart la selvaschina èn concepts per evitar donns da selvaschina
Il rapport davart il guaud e davart la selvaschina da la Surselva consista da la sintesa, dal rapport parzial davart la selvaschina, dal rapport parzial davart il guaud e d'in chapitel cun mesiras. Il rapport vegn documentà cun chartas correspundentas. Il rapport parzial davart la selvaschina explitgescha ils svilups da las populaziuns da las spezias da selvaschina d'ungla (tschierv, chavriel, chamutsch e capricorn) dals ultims onns en Surselva e la planisaziun da la chatscha che sa basa sin quests svilups. En cumparegliaziun cun il rapport davart il guaud e davart la selvaschina da l'onn 2003 è creschida la preschientscha dals animals da rapina gronds. En il rapport parzial davart il guaud èn descrits il svilup dal guaud ed ils svilups da las spezias da bostgs las pli impurtantas. I vegnan definidas surfatschas problematicas e surfatschas d'observaziun, nua che l'influenza da la selvaschina vegn giuditgada sco memia gronda e critica per ina regiuvinaziun natirala e duraivla dal guaud cun spezias da bostgs indigenas. Sin questas surfatschas vegnan planisadas mesiras forestalas e da chatscha.

Actualmain datti sin 12 pertschient da la surfatscha da guaud en Surselva problems da regiuvinaziun che resultan d'ina influenza memia gronda da la selvaschina. L'onn 2003 era quai il cas sin 15 pertschient. Sin ulteriurs 11 pertschient da la surfatscha da guaud vegn l'influenza da la selvaschina d'ungla classifitgada sco fitg gronda, il svilup dal guaud vegn dentant anc observà pli detagliadamain ils proxims onns. Questas surfatschas d'observaziun èn creschidas per 10 pertschient dapi l'onn 2003.

Guaud per l'avegnir
Mo in guaud structurà e ritg da spezias po far frunt a la midada futura dal clima. Impurtantas spezias da bostgs che reageschan en moda sensibla sin ruissas sco l'aviez, il ruver tardiv, l'ischi da muntogna, il fraissen u il tigl èn da gronda impurtanza en in guaud natiral e ston vegnir mantegnidas. Adattar la populaziun da la selvaschina d'ungla a las capacitads dals spazis da viver en il guaud è perquai ina mesira impurtanta. Il concept da dus stgalims cun la chatscha auta e cun la chatscha speziala, è il med il pli efficazi per regular il tschierv ed il chavriel. La cultivaziun d'asils da selvaschina e la determinaziun da zonas da paus per la selvaschina gidan a meglierar il success da chatscha. Ils organs da chatscha ed il servetsch forestal collavuran stretgamain in cun l'auter en quest reguard. Sche las spezias da bostgs na pon betg crescher avunda malgrà la regulaziun da la populaziun da la selvaschina, èn planisadas er ulteriuras mesiras da prevenziun cunter donns da selvaschina. En Surselva è en spezial l'aviez pertutgà da l'influenza da la selvaschina.

Tgira dal guaud e dals biotops
La tgira dals spazis da viver è da gronda impurtanza per il guaud e per la selvaschina. Cun agid da tagls da laina en il guaud da protecziun u cun mesiras en connex cun il project da la biodiversitad forestala vegnan regiuvinads e tgirads guauds sco er mantegnids e promovids spezias e biotops particulars. Ensemen cun la lavur da las chatschadras e dals chatschaders en il rom da concepts da tgira po vegnir meglierada la qualitad dals spazis da viver per la selvaschina, per exempel cun tgirar surfatschas da tegnair liber.

Collavuraziun decisiva
Malgrà ch'ils interess dal guaud e da la chatscha pon tuttavia sa differenziar en tscherts lieus, è ina collavuraziun constructiva e plain respect tranter tut las parts participadas indispensabla betg mo en Surselva, mabain er en l'ulteriur chantun. Mo uschia pon vegnir cuntanschidas las finamiras cuminaivlas. In guaud saun cun bunas populaziuns da selvaschina è ina tala finamira, dal tuttafatg en il senn da la generalitad.


Infurmaziuns:
- Reto Hefti, selvicultur chantunal, uffizi da guaud e privels da la natira, tel. 081 257 38 51, e-mail Reto.Hefti@awn.gr.ch  
- Adrian Arquint, manader da l'uffizi da chatscha e pestga, tel. 081 257 38 91, e-mail Adrian.Arquint@ajf.gr.ch


Gremi: uffizi da guaud e privels da la natira
Funtauna: rg uffizi da guaud e privels da la natira
Neuer Artikel