Ils 31 da schaner 2026 è ida a fin la regulaziun proactiva dals lufs 2025/2026. En il rom da la regulaziun dals animals giuvens èn vegnids sajettads 18 lufs da set trieps. Ulteriurs 14 lufs èn vegnids sajettads en il rom da la prelevaziun da trais trieps da lufs. Plinavant han trais lufs singuls stuì vegnir sajettads pervia da cumportaments problematics. Tut en tut èn 35 lufs vegnids prelevads en il chantun.
La sonda passada, ils 31 da schaner 2026, è ida a fin la regulaziun proactiva dals trieps da lufs en il chantun (guardar communicaziun a las medias dals 27-08-2025). I sa tracta da la segunda regulaziun proactiva dals lufs ch'è vegnida fatga durant l'entir temp da regulaziun, numnadamain dal 1. da settember 2025 fin ils 31 da schaner 2026. Cun 18 lufs sajettads è il contingent da dus terzs dals animals giuvens dals trieps respectivs – Stagias, Calderas, Jatzhorn, Seta, Älpelti, Agnas e Frisal – vegnì exaurì quasi cumplettamain. Tenor las prescripziuns giuridicas vertentas èn er vegnidas quintadas las sajettadas illegalas. «Tras la regulaziun daventan ils lufs pli timids, quai ch'è er giavischà. Quai na facilitescha natiralmain betg nossa lavur», di Adrian Arquint, il co-manader da l'Uffizi da chatscha e pestga. «Cumpareglià cun l'onn avant èn las finamiras da prelevaziun dentant vegnidas cuntanschidas meglier tar ils animals giuvens.» Ulteriurs 14 lufs èn vegnids sajettads cun prelevar ils trieps Sinestra (6 lufs), Moesola (6 lufs) e Muchetta (2 lufs).
Durant la perioda dal 1. da favrer 2025 fin ils 31 da schaner 2026 èsi plinavant vegnì ordinà da sajettar singuls lufs pervia da cumportaments problematics, quai en las vischnancas da Lantsch, Puntraschigna, Segl, Bregaglia, Surses e Flem. En quest connex han la surveglianza da chatscha u chatschadras e chatschaders autorisads pudì sajettar mintgamai in luf a Puntraschigna, a Segl ed en il Surses.
Per pudair valitar definitivamain las mesiras da regulaziun realisadas e lur effects sin la preschientscha dals trieps dovri ulteriuras analisas dal DNA. In'evaluaziun detagliada dals resultats vegn fatga pli tard.
Ina survista dals lufs sajettads ed indicaziuns davart lufs fraudulads e mazzads en accidents da traffic è publitgada en il Monitoring dal management dal luf dal schaner 2026.
Regulaziun dals lufs cun participaziun da la chatscha
En il rom da la chatscha auta grischuna 2025 han chatschadras e chatschaders autorisads survegnì il dretg da sajettar animals giuvens dad otg trieps da lufs sco er in luf singul en l'Engiadin'Ota. Fin a la fin da la chatscha auta han las chatschadras ed ils chatschaders sajettà set animals. Durant la chatscha speziala 2025 han las chatschadras ed ils chatschaders autorisads medemamain dastgà sajettar lufs da trais trieps sco er in luf singul. En il rom da la chatscha speziala 2025 n'èn dentant vegnids sajettads nagins lufs.
Rimnar experientschas e datas
La finamira da la regulaziun proactiva è vinavant ina coexistenza durabla da l'uman e dal luf, senza periclitar la populaziun da lufs en il territori alpin. Per pudair evaluar las mesiras da regulaziun, ston tant las mesiras da la protecziun da muntaneras sco er las mesiras da regulaziun vegnir realisadas durant plirs onns. Plinavant ston vegnir rimnadas experientschas e datas correspundentas. Er cun la regulaziun dal luf proactiva ha la protecziun da muntaneras vinavant ina impurtanza centrala en connex cun la prevenziun da donns d'animals da niz.
Infurmaziuns:
Adrian Arquint, co-manader da l'Uffizi da chatscha e pestga dal Grischun, tel. +41 81 257 38 91 (cuntanschibel da las 10.00 fin las 11.00), e‑mail Adrian.Arquint@ajf.gr.ch
Responsabladad: Uffizi da chatscha e pestga