Il quint 2025 dal chantun Grischun serra cun in surpli d'expensas da totalmain -218,5 milliuns francs (onn avant: surpli dals retgavs dad 87,7 miu.). Il surpli d'expensas è resultà principalmain pervia da l'apport da 200 milliuns en la finanziaziun speziala Protecziun dal clima ed innovaziun. Cun l'apport vegn l'agen chapital a libra disposiziun diminuì intenziunadamain. El importa da nov 666,5 milliuns. Ma er senza quest apport unic sa mussi: Las entradas na tegnan betg pli pass cun las expensas. Las investiziuns nettas creschan sin pli che 300 milliuns. Per l'onn 2026 vegn spetgà in surpli d'expensas da circa 60 milliuns.
Il resultat dal quint 2025 è caracterisà tras las suandantas valurs directivas:
Il sbassament dal pe da taglia influenzescha il resultat
En il quint economic creschan – da la vart dals custs – en spezial las contribuziuns en ils secturs dals fatgs socials e da sanadad fitg ferm.
Da la vart dals retgavs sa reducescha il retgav da taglia per 33,4 milliuns, quai pervia dal sbassament dal pe da taglia da 100 pertschient sin 95 pertschient, ch'è entrà en vigur il 1. da schaner 2024. La segund gronda posiziun da retgav, la gulivaziun da finanzas naziunala (NGF) sa diminuescha medemamain (-8,9 miu). Percunter procura la distribuziun dal gudogn da la Banca naziunala svizra (BNS) per in retgav supplementar da 56,7 milliuns cumpareglià cun l'onn 2024. Ils tschains d'aua èn stgars 30 pertschient sut la valur da record dal 2024. Il retgav finanzial è levamain pli bass che l'onn avant.
Resultat extraordinari cun surpli d'expensas
Il resultat extraordinari mussa in surpli d'expensas da 10,4 milliuns. Quel è d'attribuir en spezial a l'apport da 35 milliuns en la prefinanziaziun per infrastructuras relevantas per il sistem.
Las trais investiziuns finanzialas ch'il chantun tegna en l'interess politic, numnadamain ils certificats da participaziun da la Banca Chantunala Grischuna (+9,9 miu.), las aczias da la Repower SA (-7,3 miu.) e las aczias da la Ems-Chemie Holding SA (-6,4 miu.), han tut en tut pegiurà il resultat per 3,8 milliuns. Sco retgavs extraordinaris èn plinavant vegnidas contabilisadas differentas prelevaziuns da prefinanziaziuns en la dimensiun da totalmain 28,4 milliuns per la promoziun da la transfurmaziun digitala, per infrastructuras relevantas per il sistem, per il tunnel da l'Alvra da la Viafier retica e per il Green Deal GR.
Investiziuns cuntanschan ina nova valur da record
Cun 457,9 milliuns cuntanschan las investiziuns bruttas l'onn 2025 ina nova valur da record. Las atgnas contribuziuns d'investiziun èn – cun 225,0 milliuns – levamain pli bassas che l'onn avant (-3,2 miu.). Ellas vegnan amortisadas directamain sin donn e cust dal quint economic.
Las entradas na tegnan betg pli pass cun las expensas
Durant ils ultims 3 onns da gestiun 2022 fin 2025 èn las expensas totalas s'augmentadas per bunamain in tschintgavel. A medem temp èn las entradas totalas creschidas mo per 1,6 pertschient. L'onn 2025 èn las entradas totalas perfin sa diminuidas (-1,2 %). L'augment da las expensas duess pli u main correspunder a la creschientscha economica.
Quint da las vias gulivà
La finanziaziun speziala Vias preschenta l'onn 2025 – suenter l'apport da meds publics generals en la dimensiun da 3,9 milliuns – in quint gulivà. Il dabun da las vias resta sin il maximum legal da 100 milliuns.
Diminuziun intenziunada da l'agen chapital a libra disposiziun
Per cuvrir ils surplis d'expensas sco er per finanziar projects spezials stat a disposiziun mo l'agen chapital libramain disponibel. Cun l'apport da 200 milliuns en la finanziaziun speziala Protecziun dal clima ed innovaziun vegn quel diminuì intenziunadamain. La fin dal 2025 importa el anc 667 milliuns (onn avant: 927 miu.).
Spetgà in surpli d'expensas en il quint 2026
Sin basa dal quint 2025 èsi pussaivel da deducir approximativamain il resultat dal quint 2026. Gia segira è la distribuziun da la BNS da 60,8 milliuns. Pervia da la gulivaziun da la progressiun fraida duessan ils retgavs da taglia s'augmentar mo levamain. Il sbassament dal pe da taglia e la revisiun da la Lescha da taglia per il 1. da schaner 2026 vegnan a mussar lur effect cumplain sin la rendita pir en il quint 2027. Entradas pli pitschnas èn puspè da spetgar tar la contribuziun or da la gulivaziun da las resursas da la Confederaziun (-15.9 miu.). Da la vart dals custs dastgassan en spezial las contribuziuns a terzs s'augmentar vinavant considerablamain, sco per exempel la reducziun individuala da las premias e las prestaziuns supplementaras. Tut en tut stoi vegnir fatg quint cun in surpli d'expensas da circa -60 milliuns per l'onn da gestiun 2026.
La planisaziun da finanzas per ils onns 2027 fin 2029 mussa gronds deficits da fin -178,6 milliuns per l'onn 2028. Per che las directivas da la politica da finanzas possian vegnir observadas vinavant, èsi da tegnair mesira cun ulteriuras chargias per las finanzas chantunalas. Las directivas resguardan gia l'ulteriura diminuziun da l'agen chapital a libra disposiziun.
Il Cussegl grond vegn a tractar il quint annual 2025 en la sessiun da zercladur 2026.
Agiuntas:
Infurmaziuns:
President da la Regenza Martin Bühler, schef dal Departament da finanzas e vischnancas, tel. +41 81 257 32 05 (cuntanschibel da las 11.30 fin las 12.00), e‑mail Martin.Buehler@dfg.gr.ch
Responsabladad: Departament da finanzas e vischnancas