Il chantun lascha prender invista da las cunvegnas d'enclegientscha ch'eran vegnidas concludidas cun las interpresas da construcziun e che sa refereschan als cas da cartel da construcziun che la CUMCO aveva investigà. Las enclegientschas eran vegnidas concludidas durant ils onns 2019/2020 dal chantun e dad 82 vischnancas grischunas cun ina summa da circa 9 milliuns francs. Che las cunvegnas d'enclegientscha vegnan ussa publitgadas, è il resultat d'ina dumonda d'access d'in collavuratur da las medias. Avant la publicaziun èsi er stà necessari da sclerir giuridicamain ils interess da protecziun.
La Cumissiun federala da concurrenza (CUMCO) aveva terminà la stad 2019 sias investigaziuns lantschadas l'onn 2012 concernent il sectur da construcziun en il chantun Grischun. Ella aveva constatà differentas cuntravenziuns cunter il dretg da cartels en totalmain 10 proceduras durant la perioda dal 2004 fin il 2012 e sancziunà las interpresas da construcziun involvidas per part cun multas considerablas. Las cunvegnientschas en la branscha grischuna da construcziun han er dà l'impuls per ina inquisiziun parlamentara (CPI «Cartel da construcziun»), ch'è vegnida terminada l'onn 2021.
Pajaments d'enclegientscha da milliuns francs ed introducziun da programs da compliance
Ils onns 2019/2020 èsi reussì a la Regenza dal chantun Grischun – tranter auter grazia ad ina midada da la pratica dal dretg da cartels annunziada dal secretariat da la CUMCO – d'obtegnair da tut en tut 15 interpresas da construcziun da vias e firmas d'impressaris dal Grischun dal Nord e dal Grischun dal Sid pajaments da gulivaziun da circa 9 milliuns francs per il chantun e per las vischnancas grischunas. A maun da decleraziuns adesivas han las totalmain 82 vischnancas pertutgadas pudì sa participar a las enclegientschas. In punct central da las enclegientschas è stà – ultra d'in pajament d'enclegientscha – l'obligaziun da las interpresas d'introducir programs da compliance tenor il dretg da cartels. Plinavant han las interpresas stuì far ina decleraziun da bun depurtament en submissiuns futuras. Da l'autra vart èn il chantun e las vischnancas s'obligads da desister da pass da dretg civil u da dretg da submissiun. Las interpresas, cun las qualas ins n'ha betg cuntanschì in'enclegientscha, èn vegnidas sancziunadas dal chantun tenor il dretg d'acquisiziuns.
Per chattar quella giada in'enclegientscha ha il chantun consultà differentas autoritads (secretariat da la CUMCO, Controlla chantunala da finanzas) sco er societads da revisiun. La Cumissiun da gestiun dal Cussegl grond e la CPI «Cartel da construcziun» èn vegnidas infurmadas detagliadamain da la Regenza davart las tractativas d'enclegientscha sco er davart il resultat da las enclegientschas ch'ella ha cuntanschì.
Il chantun en la rolla da pionier
Cun l'analisa giuridicamain fitg pretensiusa dals cas da cartel ha la Regenza grischuna surpiglià ina rolla da pionier en Svizra. Sco emprim chantun ha il Grischun pronunzià sancziuns dal dretg d'acquisiziun (exclusiun da proceduras da submissiun) e pudì far valair sias pretensiuns dal dretg civil da cartels (indemnisaziuns). La CUMCO sezza ha beneventà las enclegientschas da las interpresas cun il maun public e la stimulaziun per il dretg civil da cartels en Svizra. En sias decisiuns ha la CUMCO resp. il Tribunal administrativ federal resguardà per l'emprima giada ils pajaments ch'èn vegnids prestads al chantun ed a las vischnancas sco fatg mitigiant per las sancziuns. Tenor la CUMCO è quai – er ord vista internaziunala – in term impurtant per la realisaziun dal dretg civil da cartels. Per dar ulteriurs impuls al dretg civil da cartels en Svizra, ha il Parlament federal francà il december 2025 la pussaivladad da reducir sancziuns administrativas en cas da pajaments voluntars als donnegiads, explicitamain en la Lescha federala da cartels. Questa regulaziun n'è betg mo ina motivaziun per las interpresas d'indemnisar uschè baud sco pussaivel en ina procedura tut las victimas d'in cartel, mabain serva er – tenor las explicaziuns dal Cussegl federal – a la pasch giuridica en Svizra.
Scleriments giuridics per la publicaziun
La publicaziun da las enclegientschas sa basa sin ina dumonda d'access d'in schurnalist da la Televisiun svizra. Per definir en tge dimensiun ch'ils documents d'enclegientscha dastgan vegnir publitgads, han ins stuì sclerir giuridicamain ils interess publics e privats pertutgads tenor las prescripziuns da la Lescha da transparenza. Singulas passaschas en las enclegientschas èn perquai vegnidas cuvridas cun colur naira. S'occupads da la dumonda èn plinavant er la Dretgira administrativa (oz Dretgira superiura) ed il Tribunal federal.
Agiunta:
Dossier da pressa: «Il chantun publitgescha cunvegnas d'enclegientscha cun interpresas da construcziun»
Dapli infurmaziuns:
Las collavuraturas ed ils collavuraturs da las medias pon dumandar il Departament d'infrastructura, energia e mobilitad (info@diem.gr.ch) da survegnir il link per chargiar giu ils documents d'enclegientscha.
Infurmaziuns:
Cussegliera guvernativa Carmelia Maissen, scheffa dal Departament d'infrastructura, energia e mobilitad. Las dumondas en scrit vegnan coordinadas da Denise Erni, responsabla per la communicaziun dal Departament d'infrastructura, energia e mobilitad, tel. +41 81 257 36 05, e‑mail Denise.Erni@diem.gr.ch.
Responsabladad: Departament d'infrastructura, energia e mobilitad