L'onn 2027 survegnan las vischnancas grischunas 73,2 milliuns francs or da la gulivaziun da finanzas (GF) chantunala. Quai èn 1,5 milliuns u 2,1 pertschient dapli che l'onn 2026. Il volumen total sa stabilisescha uschia sin in aut nivel, suenter ch'el è creschì fermamain ils dus onns avant. Abstrahà da singulas valurs extremas na s'augmentan las differenzas tranter las vischnancas actualmain betg vinavant.

La basa per calcular la gulivaziun da resursas 2027 è il potenzial da resursas (PR) da las 100 vischnancas grischunas. Cun 990,5 milliuns è quel per 2,9 pertschient pli aut che l'onn avant. Tut en tut è l'augment tar las vischnancas cun bleras resursas tuttina grond sco tar quellas cun paucas resursas.

Las taglias sin las entradas e sin la facultad da las persunas natiralas sco er las taglias a la funtauna importan ensemen bundant 68 pertschient (676,9 miu.) dal potenzial da resursas. Per calcular il potenzial da resursas vegnan ultra da quai consideradas las entradas fiscalas da las interpresas (114,1 miu.), ils tschains d'aua resp. las prestaziuns da cumpensaziun (60,9 miu.) sco er las valurs fiscalas da las immobiglias (138,5 miu.), che vegnan resguardadas cun ina valur unitara dad 1,5 promil.

42,8 milliuns ord la gulivaziun da resursas per 59 vischnancas
Per persuna relevanta importa il potenzial da resursas en media 4557 francs. Questa valur media chantunala correspunda a 100 puncts en l'index da resursas. 40 vischnancas han valurs d'index da passa 100 puncts ed èn pia vischnancas cun bleras resursas, ch'èn obligadas da pajar contribuziuns. La tariffa da prelevaziun, che sto vegnir fixada mintg'onn danovamain, vegn laschada sin il minimum legal da 15 pertschient. Tut en tut pajan questas 40 vischnancas 31,5 milliuns en la gulivaziun da resursas (GRes) (onn avant 30,5 miu.). La pli gronda contribuziun deriva cun 15,1 milliuns da la vischnanca da San Murezzan (onn avant 14,0 miu.).

Entant ch'ina vischnanca (Conters i.P. cun in index da 100,0 puncts) è neutrala, han 59 vischnancas in stadi da l'index sut 100 puncts e valan pia sco vischnancas cun paucas resursas. Questas 59 vischnancas survegnan tut en tut 42,8 milliuns (1,5 miu. dapli ch'il 2026). Ensemen cun las atgnas resursas cuntanscha mintga vischnanca uschia ina dotaziun d'almain 68,8 pertschient da la media chantunala. Il chantun surpiglia la differenza tranter il volumen total da la GRes e las contribuziuns da las vischnancas cun bleras resursas, numnadamain var 11,3 milliuns francs (0,4 miu. dapli ch'il 2026).

Tar l'index da resursas è la differenza tranter las vischnancas creschida cumpareglià cun l'onn 2025. Ella tanscha da Masein, ch'è cun 46,9 puncts la pli flaivla vischnanca (+1,3 puncts), fin a Farera, ch'è cun 541,7 puncts lunschor la pli ferma vischnanca (+78,1 puncts). La gulivaziun da finanzas tegna quint da questa situaziun.

Las vischnancas cun las pli bleras e las pli paucas resursas, GF 2027

50 vischnancas profitan da la gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da scola
La gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da scola (GGG) conceda ina gulivaziun a quellas vischnancas, che han ina grevezza surproporziunala pervia da lur structura d'abitadi, pervia da lur situaziun geografic-topografica sco er pervia da lur quota da scolaras e scolars. L'onn 2027 survegnan 50 vischnancas (onn avant 51) 29 milliuns. Il volumen finanzià dal chantun resta medem cumpareglià cun l'onn avant. Tras la revisiun parziala da la Lescha davart la gulivaziun da finanzas (LGF), ch'il Cussegl grond ha concludì en la sessiun da zercladur 2026, vegnan las basas da calculaziun giustadas levamain. La quota da scolaras e scolars survegn dapli paisa e da nov vegn er resguardada l'autezza da l'abitadi. Perquai èn las divergenzas da las contribuziuns per persuna in pau pli pitschnas ch'ils onns avant. Tut las otg vischnancas cun ina contribuziun da la GGG da passa 1000 francs per persuna survegnan l'onn 2026 in pau damain daners. Per la gronda part da las vischnancas cun ina contribuziun da la GGG da main che 500 francs per persuna sa meglierescha la situaziun levamain. La GGG survegn uschia ina basa pli vasta e ses effect vegn optimà. La pli gronda part dals daners da la GGG vegn vinavant pajada a vischnancas da las regiuns Surselva e Partenz / Tavau.

19 vischnancas cun dretg da gulivaziun en il sectur da l'agid social
Sch'ina vischnanca vegn engrevgiada en moda surproporziunala en il sectur da l'agid social material, ha ella il dretg d'ina gulivaziun da las grevezzas socialas (GGS). Questa contribuziun vegn calculada a maun dals custs nets da las vischnancas en proporziun cun lur potenzial da resursas. Las contribuziuns da gulivaziun vegnan fixadas e pajadas – sin dumonda da las vischnancas – mintgamai l'onn suandant. Suenter l'examinaziun da basa l'onn 2026 survegnan 19 vischnancas contribuziuns da totalmain stgars 1,4 milliuns per l'onn 2025. En duas vischnancas vegn fatga fin la fin da l'onn mintgamai in'emprova da controlla per examinar pli detagliadamain il dretg da survegnir ina GGS.

En il rom da la gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas spezialas (GIG) po la Regenza dal rest conceder ina contribuziun speziala ad ina vischnanca. Per survegnir ina tala contribuziun sto la vischnanca cumprovar, ch'ella ha ina grevezza surproporziunala pervia da relaziuns u eveniments extraordinaris.

En la summa (GRes, GGG e GGS) survegnan las vischnancas totalmain 73,2 milliuns ed uschia 1,5 milliuns dapli ch'il 2026. Da la summa totala finanziescha il chantun ina cumpart da 41,7 milliuns, las vischnancas cun bleras resursas contribueschan 31,5 milliuns.

En il preventiv 2027 vegn il Cussegl grond a fixar – sin proposta da la Regenza – ils parameters per la GRes 2027 sco er il volumen total 2027 per la GGG e la GIG. La gulivaziun da finanzas 2027 vala mo cun la resalva che la revisiun parziala da la Lescha davart la gulivaziun da finanzas entria en vigur il 1. da schaner 2027.

Agiuntas:

Tabella da la gulivaziun da finanzas 2027 (GRes e GGG) per vischnanca

Tabella da la gulivaziun da las grevezzas socialas 2025 per vischnanca

Infurmaziuns:

• President da la Regenza Martin Bühler, schef dal Departament da finanzas e vischnancas, tel. +41 81 257 32 05 (cuntanschibel da las 11.00 fin las 12.00), e‑mail Martin.Buehler@dfg.gr.ch
• Patrick Casanova, manader Servetschs, Uffizi da vischnancas, tel. +41 81 257 23 88, e‑mail Patrick.Casanova@afg.gr.ch