Il preventiv 2027 mussa in surpli d'expensas da 99,3 milliuns francs (onn avant: 111,3 miu.). L'augment da las expensas ha pudì vegnir franà cleramain ed ils retgavs da taglia sa sviluppan en moda positiva. Las investiziuns nettas ch'il chantun ha da finanziar, restan sin in nivel istoricamain aut da var 365 milliuns francs. Il plan da finanzas 2028–2030 mussa gronds deficits da fin 199 milliuns francs.
Las valurs caracteristicas dal preventiv 2027 sa preschentan sco suonda:
Franà l'augment da las expensas
Il preventiv 2027 mussa in resultat total cun in surpli d'expensas da 99,3 milliuns francs (onn avant: 111,3 miu.), quai cun custs operativs da 3139,3 milliuns e cun in retgav operativ da 3019,7 milliuns. L'augment da las expensas totalas ha pudì vegnir ralentà cleramain, en cumparegliaziun cun ils onns avant. Quai è d'attribuir en spezial a las prescripziuns da budget restrictivas che servan ad observar las valurs directivas da la politica da finanzas.
Da la vart dals retgavs vegni fatg quint cun in cler augment dals retgavs fiscals (+33,5 miu., +3,4 %), cumbain ch'il sbassament dal pe da taglia dal 2026 mussa per l'emprima giada ses effect cumplain. Quai è d'attribuir al svilup positiv dals retgavs da taglia durant l'onn current. Ils retgavs fiscals creschan uschia per l'emprima giada sur il cunfin dad 1 milliarda. Plinavant è budgetada ina distribuziun quadrupla dal gudogn da la Banca naziunala svizra (BNS) en la dimensiun da 60,8 milliuns francs. En la Gulivaziun da finanzas naziunala (NFA) s'augmentan ils retgavs per tut en tut 10,0 milliuns francs, quai grazia a contribuziuns cumplementaras da la Confederaziun da 49,7 milliuns francs. Senza questas contribuziuns cumplementaras stuess ins vinavant nudar ina diminuziun.
Grondas investiziuns
En cumparegliaziun cun l'onn avant sa diminueschan las investiziuns nettas ch'il chantun ha da finanziar, per 8,6 milliuns a totalmain 365,1 milliuns francs. Cun quai restan las investiziuns vinavant sin in nivel istoricamain aut.
Ina gronda part da las expensas d'investiziun pertutga projects gronds currents, sco per exempel il nov Center da scola auta spezialisada dal Grischun a Cuira. Il 2027 vegn tranter auter vitiers la renovaziun dal Museum da la natira dal Grischun a Cuira. La reducziun envers l'onn avant è tranter auter d'attribuir a la terminaziun da singuls projects da construcziun pli gronds, sco per exempel la renovaziun e l'engrondiment da l'edifizi da la Dretgira superiura.
Las investiziuns en bains d'investiziun immaterials, particularmain per projects d'informatica e da digitalisaziun, s'augmentan per 2,3 milliuns francs. Cun 274,5 milliuns francs restan las atgnas contribuziuns d'investiziun sin in nivel fitg aut.
Contribuziuns augmentan las expensas
Las contribuziuns ad instituziuns publicas ed a terzs restan il pli impurtant motiv per l'augment da las expensas dal chantun. En il preventiv 2027 cuntanschan las contribuziuns consolidadas stgars 1,5 milliardas francs en il quint economic ed en il quint d'investiziun. Ils ultims quatter onns ha il creschament annual importà en media 5,7 pertschient. Quai è cleramain sur il creschament economic dad 1,7 pertschient per onn. Tranter ils secturs cun il pli grond augment da l'import durant questa perioda èn la reducziun individuala da las premias, las contribuziuns ad ospitals, a chasas da malsauns e da tgira, il traffic public sco er las mesiras da la pedagogia speziala.
Directivas da la politica da finanzas
Il preventiv 2027 observa sis da las otg directivas da la politica da finanzas dal Cussegl grond. Danovamain betg ademplidas vegnan las valurs directivas per la quota statala dal chantun sco er per ils spustaments da grevezzas tranter il chantun e las vischnancas. Concernent la quota statala ha l'augment da las expensas bain pudì vegnir franà cleramain per l'onn dal preventiv, en la media relevanta da plirs onns è l'augment dentant vinavant memia aut. Sco consequenza da l'incumbensa Gredig concernent il transferiment dals custs dal traffic public sin las vischnancas cuntegna il preventiv 2027 – areguard il spustament da grevezzas – ina dumonda per in credit d'impegn per surpigliar contribuziuns al manaschi d'interpresas da transport a favur d'averturas supplementaras, e quai da mintgamai 3 milliuns francs per ils onns 2027 e 2028.
Perspectiva
Per l'onn 2026 pon ins far quint cun in resultat total ch'è pli u main equilibrà. Pervia dal grond augment actual dal curs dals certificats da participaziun da la Banca Chantunala Grischuna (BCG) pudess ina gronda correctura da la valitaziun procurar a la fin da l'onn per in ferm surpli dal retgav en il resultat extraordinari.
Er ils proxims onns vegnan las finanzas chantunalas engrevgiadas tras custs supplementars considerabels en ils secturs da la furmaziun, dals fatgs socials e da la sanadad sco er tras grondas investiziuns e contribuziuns d'investiziun. Mo gia la midada a la finanziaziun unitara da prestaziuns ambulantas e staziunaras (EFAS) chaschuna a partir dal 2028 expensas supplementaras d'approximativamain 20 milliuns francs per onn. Ultra da quai spetgan divers projects federals che han in effect sin las finanzas chantunalas, en spezial en il sectur da taglia. Il pachet da distgargia 27 da la Confederaziun vegn ad influenzar las finanzas chantunalas a partir dal 2027 cun stgars 19 milliuns francs. En vista a quests fatgs èsi inditgà d'agir cun retegnientscha, cura ch'i va per chargias finanzialas supplementaras.
Agiuntas:
Infurmaziuns:
President da la Regenza Martin Bühler, schef dal Departament da finanzas e vischnancas
Las dumondas vegnan coordinadas da Seraina Hostettler, responsabla per la communicaziun dal Departament da finanzas e vischnancas, tel. +41 81 257 32 05, e‑mail Seraina.Hostettler@dfg.gr.ch
Responsabladad: Regenza