Avant 30 onns ha l'emprima incumbensada per dumondas d'egualitad dal chantun Grischun cumenzà sia lavur. Dapi lura è il Post da stab per l'egualitad da las schanzas per dunnas ed umens sa sviluppà d'in pitschen post spezialisà ad in center da cumpetenza che gida a concepir la politica, l'administraziun e la societad. A partir dals 2 da november sa numna el Post da stab per egualitad.
Il 1. da november 1996 ha Rita Jerjen-Habich cumenzà sia plazza sco emprima manadra da l'anteriur Post da stab per dumondas d'egualitad. La fundaziun dal post da stab ha gì lieu durant in temp da resvegl: Paucs mais avant era entrada en vigur la Lescha federala d'egualitad. Dapi lura accumpogna il post da stab la politica, l'administraziun e la societad en dumondas d'egualitad, cusseglia autoritads e persunas privatas, sviluppa projects e maina ensemen persunas ed organisaziuns. Il pitschen post spezialisà è daventà durant ils ultims 30 onns in center da cumpetenza per egualitad. Ils temas, las incumbensas e las raits èn sa sviluppads vinavant cuntinuadamain – l'incumbensa è restada la medema: da promover l'egualitad giuridica ed effectiva da dunna ed um en il Grischun.
Vasts champs tematics
Durant ils ultims trais decennis ha il post da stab dà numerus impuls. El ha rendì visibla la sutrepreschentanza da las dunnas en la politica, ha sviluppà purschidas da furmaziun per scolas, ha creà la basa per il Post da coordinaziun Violenza a chasa, ha sensibilisà per l'egualitad da las pajas, ha promovì la cumpatibilitad da la professiun cun ulteriurs secturs da la vita u inizià cooperaziuns chantunalas ed interchantunalas. Cun il Parlament grischun da mattas, PROMO Femina u la rait Diversity-gr èn sa sviluppads formats che chattan attenziun lunsch sur il chantun ora. A medem temp ha il post da stab rinforzà sia orientaziun strategica e concentrà sia lavur sin tschintg champs d'acziun: societad, politica, munds da lavur, furmaziun e tscherna da professiun sco er violenza e schlattaina. In term impurtant da l'ultim temp è stà «egual21 – Plan d'acziun per l'egualitad en l'administraziun chantunala». Il project è vegnì terminà cun success la fin da zercladur 2026. El ha rinforzà duraivlamain l'egualitad sco incumbensa directiva ed interdisciplinara da l'administraziun chantunala ed ha stgaffì basas impurtantas per l'avegnir.
Nov num pli pregnant
Per ses giubileum da 30 onns porta il post da stab en l'avegnir in num pli curt: Post da stab per egualitad. Il nov num accentuescha, quai ch‘il post represchenta: Egualitad sco incumbensa cuminaivla che pertutga dunnas ed umens en medema maniera e che gida a concepir la politica, il mund da lavur e la societad. Barbara Wülser, manadra dal post da stab dapi l'onn 2021, bilantschescha: «30 onns lavur d'egualitad han procurà per in grond effect. Bleras chaussas che sa chapeschan oz da sezzas, èn il resultat d'in lung engaschament cuminaivel da la politica, l'administraziun, las organisaziuns e numerusas persunas engaschadas. A medem temp mussan svilups actuals: L'egualitad resta ina incumbensa dal futur.»
L'egualitad na sa realisescha betg mo uschia
Er sche l'egualitad giuridica è cuntanschida per gronda part, datti vinavant differenzas en la realitad vivida da dunnas ed umens. Las dunnas èn anc adina sutrepreschentadas en posiziuns da decisiun politicas ed economicas. Violenza specifica per la schlattaina e violenza sexualisada èn vinavant grondas sfidas per las persunas pertutgadas, las instituziuns e la societad. A medem temp sa midan las aspectativas envers il mund da lavur: La cumpatibilitad da la professiun cun la famiglia ed auters secturs da la vita daventa pli e pli impurtanta, tant per las dunnas sco er per ils umens. Il post da stab sa concentrescha perquai sin la sensibilisaziun e la qualificaziun, la colliaziun e la collavuraziun. «L'egualitad n'è betg l'incumbensa da singulas dunnas u singuls umens. Ella reussescha là, nua che la politica, l'economia, la furmaziun e la societad surpiglian cuminaivlamain responsabladad. Precis perquai dovri er en l'avegnir in post spezialisà che tematisescha svilups, che collia acturas ed acturs e che dat impuls», uschia Barbara Wülser.
Occurrenza da giubileum
Il giubileum da 30 onns n'è perquai betg mo il motiv per dar in sguard enavos, mabain er ina invitaziun da ponderar vinavant cuminaivlamain l'egualitad. A chaschun da ses anniversari da 30 onns e dal giubileum da 30 onns da la Lescha d'egualitad envida il post da stab mesemna, ils 25 da november 2026, ad ina festa a Cuira. Ulteriuras infurmaziuns sut www.stagl.gr.ch (toplink «Occurrenzas»).
Tschintg manadras – tschintg pass da svilup
Agiunta:
Weblink «30 onns Post da stab per egualitad e Lescha d'egualitad»
Fotografias agiuntadas:
Fotografia 1: Preschentaziun da l'analisa da la situaziun 2022 ©Stagl
Fotografia 2: Parlament da mattas 2025 ©Yannik Bürkli
Infurmaziuns:
Barbara Wülser, manadra dal Post da stab per egualitad (anteriur Post da stab per l'egualitad da las schanzas per dunnas ed umens), tel. +41 81 257 35 71 (cuntanschibla da las 08.30 fin las 10.30, da las 13.00 fin las 14.00 e da las 16.00 fin las 17.00), e‑mail Barbara.Wuelser@stagl.gr.ch
Responsabladad: Post da stab per egualitad