Zum Seiteninhalt

Dumonda Tomaschett-Berther (Trun) concernent il subvenziunament da purschidas da la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia en las regiuns

sessiun: 13.06.2018

Il chantun e las vischnancas sa participeschan actualmain als custs normads statistics dals centers dal di per uffants, da las canortas e da las maisas da mezdi. La confederaziun vuless sustegnair ils chantuns e las vischnancas ch'extendan lur subvenziunament da la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia, per sbassar uschia ils custs dals geniturs. Cun la retschertga actuala da datas da l'uffizi dal servetsch social chantunal dal Grischun duai vegnir stgaffida la basa per elavurar e per examinar las opziuns d'agir en il chantun Grischun.

Las regiuns perifericas dal Grischun han in pitschen dumber d'instituziuns subvenziunadas. En la resposta da la regenza a la dumonda Thöny (avust 2014) è vegnì declerà: "En questas regiuns na vegni betg a dar la medema dumonda sco en las regiuns economicamain pli fermas, damai ch'il sustegn entaifer la famiglia e l'agid da buna vischinanza èn anc pli ferms." Questa resposta sa basa sin ina supposiziun. Il basegn supponì da tgira d'uffants vegn eruì actualmain mo sin basa da las annunzias registradas tar instituziuns subvenziunadas. En spezial en las regiuns na correspunda quai betg al basegn effectiv. Purschidas subvenziunadas sco canortas n'èn – savens pervia da las distanzas da passa 30 minutas (nagina purschida en tut las vischnancas), pervia d'uras d'assistenza betg flexiblas e pervia da custs memia auts – nagina opziun realistica. Ils geniturs recurran ad autras purschidas pajablas sco mammas dal di, gruppas da gieu, tattas d'emprest e.u.v. Il basegn total effectiv dependa consequentamain da bler dapli persunas che da quellas che fan diever da las canortas. Questa situaziun periclitescha, gea impedescha per part la cumpatibilitad da la professiun cun la famiglia. Er persunal spezialisà e directiv chattan ins mo pauc en regiuns ruralas.

Las sutsegnadras ed ils sutsegnaders tschentan las suandantas dumondas a la regenza:

1.     Resguarda l'elavuraziun e l'examinaziun da las opziuns d'agir il basegn effectiv total da la tgira d'uffants pajada en las regiuns?

2.     Co vegni fatg frunt al fatg ch'ils custs normads divergeschan – cunzunt en las regiuns – da las expensas effectivas per mantegnair e per sviluppar las instituziuns?

3.     Basta la contribuziun chantunala da finanziaziun da 20 %, respectivamain da 25 % en la fasa iniziala, per garantir in nivel da salari adequat e pia per recrutar persunal spezialisà en las regiuns?

4.     Permetta il grad da finanziaziun da garantir la qualitad per las incumbensas che surpassan il servetsch da tgira sco tal sco la promoziun d'uffants pitschens, la furmaziun d'uffants pitschens tras persunal spezialisà scolà e l'integraziun?

Cuira, ils 13 da zercladur 2018

Tomaschett-Berther (Trun), Baselgia-Brunner, Atanes, Blumenthal, Bondolfi, Brandenburger, Bucher-Brini, Buchli-Mannhart, Cahenzli-Philipp, Caluori, Casanova (Glion), Casutt-Derungs, Cavegn, Caviezel (Cuira), Clalüna, Crameri, Darms-Landolt, Della Vedova, Deplazes, Dermont, Dosch, Epp, Fasani, Felix (Scuol), Florin-Caluori, Geisseler, Gunzinger, Hardegger, Hitz-Rusch, Holzinger-Loretz, Jaag, Kasper, Kunfermann, Locher Benguerel, Lorez-Meuli, Mani-Heldstab, Märchy-Caduff, Monigatti, Müller, Niederer, Noi-Togni, Paterlini, Perl, Pfenninger, Sax, Thomann-Frank, Thöny, Troncana-Sauer, Vetsch (Claustra Vitg), Widmer-Spreiter, Zanetti, Berther (Segnas), Collenberg, Heini, Lombardi

Resposta da la regenza

La tgira d'uffants cumplementara a la famiglia è in instrument impurtant per promover la cumpatibilitad da la famiglia cun la professiun. En il program da la regenza 2017 fin 2020 è perquai vegnì formulà il punct central da svilup 11/23 "Promover la coesiun sociala e garantir la segirezza sociala" (PS 11/23). Il PS 11/23 cuntegna tranter auter la finamira da rinforzar e da promover forzas da lavur svizras tras pur­schidas pertutgant la cumpatibilitad da la famiglia cun la professiun.

La confederaziun dat novs impuls finanzials en il sectur da la tgira d'uffants cum­ple­mentara a la famiglia. Ella vul sustegnair finanzialmain ils chantuns e las vischnan­cas ch'extendan lur subvenziunament da la tgira d'uffants cumplementara a la fami­glia, per sbassar ils custs dals geniturs. Da quai duain profitar geniturs cun activitad da gudogn, geniturs che tschertgan ina plazza u geniturs ch'èn en scolaziun. L'analisa da la finanziaziun existenta da la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia en il chantun Grischun duai mussar tranter auter, sch'il model vertent ademplescha ils criteris da la confederaziun u sch'i ston eventualmain vegnir fatgas adattaziuns.

Actualmain existan purschidas renconuschidas da la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia en 25 vischnancas (Arosa, Cazas, Churwalden, Claustra, Cuira, Domat, Flem, Glion, Grono, Igis, Laax, Landquart, Maiavilla, Mustér, Panaduz, Puschlav, Samedan, San Murezzan, Savognin, Schiers, Scuol, Tavau, Tusaun, Valbella e Zuoz). La rait da purschidas vegn extendida permanentamain. Dapi l'onn 2014 èn vegnidas avertas purschidas en sis novas vischnancas da staziunament, numnada­main ad Arosa, Churwalden, Flem, Grono, Laax e Savognin. Tut en tut èn vegnids tgirads l'onn 2017 2789 uffants en canortas, en centers dal di per uffants sco er da geniturs da di (numnads da qua envi canortas). Il chantun e las vischnancas han subvenziunà las purschidas l'onn 2017 cun 6,17 milliuns francs.

Tar la dumonda 1: Per elavurar e per examinar las opziuns d'agir vegn stimà il basegn total da la tgira d'uffants pajada en las regiuns a maun d'extrapolaziuns. L'analisa detagliada vegn fatga sin basa da las utilisadras e dals utilisaders actuals da las canortas.

Tar la dumonda 2: La supposiziun ch'ils custs normads divergeschian cunzunt en las regiuns da las expensas effectivas per mantegnair e per sviluppar las instituziuns, n'è betg vegnida confermada en las analisas da las instituziuns socialas ch'èn vegnidas fatgas fin ussa. Las instituziuns cun purschidas da la tgira d'uffants cumplementara a la famiglia vegnan infurmadas en moda adattada davart ils resultats suenter la termi­naziun da l'examinaziun.

Tar la dumonda 3: Las purschidas da la tgira d'uffants vegnan messas a disposiziun d'organisaziuns d'utilitad publica ch'èn organisadas per regla tenor il dretg privat en uniuns u en fundaziuns. Ellas fixeschan independentamain il nivel dals salaris da lur collavuraturas e collavuraturs. Las dumondas davart la finanziaziun èn actualmain l'object da l'analisa.

Tar la dumonda 4: Ils criteris da qualitad per purschidas da la tgira d'uffants cumple­mentara a la famiglia en il Grischun fixeschan ils standards professiunals, persunals e finanzials. Quels vegnan approvads da la federaziun spezialisada per la tgira d'uf­fants ed èn la premissa per la permissiun da purschidas da la tgira d'uffants cumple­mentara a la famiglia.

22 d'avust 2018