Navigaziun principala

Cuntegn da la pagina

Incumbensa da la fracziun da la PPS concernent il scleriment da la dimensiun probabla dal donn da las cunvegnas da submissiun

sessiun: 12.02.2019

Cun la decisiun dals 22 da mars 2018 ha la cumissiun federala da concurrenza (CUMCO) terminà l'investigaziun 20-0458: «Tiefbauleistungen Engadin I» (disposiziun da sancziun). Cunter questa disposiziun da sancziun han in pèr da las interpresas pertutgadas fatg recurs tar il tribunal administrativ federal. Ella n'è pia betg en vigur. Ussa ha la CUMCO sistì cun la decisiun dals 16 da schaner 2019 la dumonda da prender invista da las actas dal chantun en la procedura "Engiadina I", e però fin che las proceduras ch'èn pendentas davant il tribunal federal èn terminadas. Quellas proceduras concernan in cas sumegliant en l'Argovia davart il prender invista da las actas dal chantun Argovia. Quai vul dir ch'il chantun na sa betg cura ch'el survegn il dretg da prender invista da las actas, pertge ch'i po durar plirs onns – tenor la pratica usitada – tar il tribunal administrativ federal fin ch'il chantun survegn quella permissiun.

En il rom da sia communicaziun a las medias dals 26 d'avrigl 2018 ha la CUMCO orientà la publicitad. En spezial sias ipotesas davart il potenzial da donn probabel pervia dals pretschs che sajan stads per 45% memia auts han chaschunà chapaivlamain ina gronda indignaziun, tant entaifer sco er ordaifer il chantun. Pervia da quai èsi en l'interess da nossa economia publica, ma er da la reputaziun da noss chantun, ch'i dettia uschè svelt sco pussaivel constataziuns fidaivlas davart la dimensiun d'in eventual donn, e quai tant pli perquai che la CUMCO ha relativà il potenzial da donn en ina versiun adattada da sia communicaziun a las medias oriunda. Ultra da quai ha ella explitgà ch'ella na controlleschia betg questas valurs d'experientscha en il cas concret sin basa da las cunvegnas en l'Engiadina bassa e ch'i na sajan pervia da quai da spetgar, er sch'il chantun pudess prender invista da las actas, naginas enconuschientschas supplementaras areguard la dimensiun dal donn. Il cusseglier guvernativ Cavigelli è sa laschà citar en la Südostschweiz da sonda, ils 2 da favrer 2019: «Cun quests criteris na vulain nus betg ruinar firmas, mabain nus vulain avair l'emprim ina basa seriusa, avant che nus pudain puspè collavurar cun ellas.» I na sa tracta però betg mo dals criteris futurs, i sa tracta er d'elavurar ils fatgs ed ils indicaturs ils pli impurtants. En quest connex na duain betg mo servir sco basa las «offertas» ed il quint final correspundent, mabain i duai er vegnir fatga ina cumparegliaziun effectiva dals pretschs.

Sin fundament da questa situaziun da partenza èn las sutsegnadras ed ils sutsegnaders da l'avis che questa malsegirezza davart la dimensiun dals eventuals donns stoppia bainprest vegnir terminada en l'interess da la regiun pertutgada, dal chantun, ma er da tut l'economia publica dal Grischun. Ellas ed els spetgan perquai ch'il chantun resp. ch'il departament responsabel saja en cas – sin basa da las enconuschientschas dal sectur e dal martgà ch'èn avant maun – d'eruir in potenzial da donn pussaivel, e quai absolutamain independentamain dal dretg sistì da prender invista da las actas en la procedura da la CUMCO. Sin fundament da valurs da cumparegliaziun ch'èn avant maun en tut las regiuns dal chantun (ma er sur quel ora) e sin fundament da las analisas dals pretschs avant maun pon las surdadas che han gì lieu en l'Engiadina bassa durant ils onns 2004 fin 2012 (perioda da l'investigaziun da la CUMCO) vegnir controlladas cun ina lavur raschunaivla. En quest connex dastgass il departament da construcziun schizunt esser l'unica autoritad ch'è abla da far quai pervia da sias enconuschientschas spezialas.

1.     Las sutsegnadras ed ils sutsegnaders pretendan pervia da quai da la regenza d'eruir – sin basa da controllas posteriuras da las surdadas ch'èn vegnidas fatgas en l'Engiadina bassa en la perioda dals onns 2004 fin 2012 – cun emprovas da controlla u en moda cumplessiva, en mintga cas però en moda expressiva, sche las cunvegnas da submissiun che la CUMCO ha constatà, han chaschunà pretschs memia auts.

2.     Plinavant vegn la regenza incumbensada da prender – en il rom da sias pussaivladads – influenza en quel senn, che las organisaziuns, a las qualas il chantun è participà decisivamain, sco per exempel la Viafier retica, las Ovras electricas d'Engiadina, la Repower u las vischnancas che han survegnì dal chantun subvenziuns a projects, fetschian scleriments cumparegliabels.

3.     Anc averta è ina investigaziun da la CUMCO che pertutga la construcziun da cuvridas e da vias. Questa decisiun vegn spetgada durant il decurs da l'onn. Savend tge effect che la communicaziun a las medias da la CUMCO cun sias ipotesas davart las consequenzas da las cunvegnas davart ils pretschs ha gì en la publicitad, duai la regenza vegnir obligada da sclerir per la perioda dals onns 2004 fin 2012 – almain en furma d'emprovas da controlla – sur cumparegliaziuns d'offertas, da summas da surdada e da rendaquints finals, sch'i èn vegnids pajads pretschs memia auts en la construcziun da vias e da cuvridas.

Cuira, ils 12 da favrer 2019

Weber, Brandenburger, Della Cà, Dürler, Favre Accola, Gort, Hug, Koch, Salis

Resposta da la regenza

Pervia dal mantegniment da las structuras intenziunà e pervia da la retegnientscha envers stimuls d'innovaziun chaschunan cunvegnas da submissiun regularmain pretschs pli auts. Perquai fan ellas donn a l'economia publica e vegnan chastiadas da la cumissiun federala da concurrenza (CUMCO). L'autezza da la multa sa drizza tenor la svieuta realisada sco er tenor la durada e tenor la grevezza dal cumportament inadmissibel. In donn ch'ils patruns han subì n'examinescha la CUMCO per regla betg en sias proceduras (cf. las disposiziuns da la CUMCO concernent ils cartels da construcziun en ils chantuns Turitg, Argovia, Son Gagl, Sviz, Grischun u Berna).

Tenor il dretg vertent èsi difficil da far valair pretensiuns dal dretg civil da cartel. Quai è er collià cun malsegirezzas giuridicas considerablas. Il dretg civil da cartel n'è strusch sviluppà en Svizra ed ina pratica giudiziala segirada n'exista betg. Tuttina è la scienza da l'opiniun ch'ils incumbensaders publics èn da princip legitimads da far valair dretgs d'indemnisaziun. Ina cas da precedenza manca però anc oz.

En enconuschientscha da la lunga durada da proceduras dal dretg da cartel sco er per man­tegnair ses dretgs d'indemnisaziun ha il chantun pretendì – gia durant las investigaziuns cur­rentas da la CUMCO – da las 46 partidas pertutgadas da renunziar ad objecziuns da suran­naziun. Per in'analisa tenor il dretg d'indemnisaziun dals projects chantunals ch'èn pertutgads da las cunvegnas èsi essenzial d'avair ina invista cumpletta da las actas da procedura da la CUMCO. Pervia da quai ha il chantun fatg las dumondas da survegnir invista da las actas da tut las proceduras da la CUMCO che al pertutgan. Quellas dumondas n'èn anc betg giuditga­das cun vigur legala resp. sistidas actualmain. Per survegnir ina invista cumplessiva da las actas en il cas "Val Müstair" ha il chantun fatg in recurs tar il tribunal administrativ federal cunter ina disposiziun da la CUMCO. Pendent davant il tribunal federal è ultra da quai in cas sumegliant dal chantun Argovia. Questas sentenzias vegnan ad esser pregiudizialas per l'ulteriur tractament da dumondas d'invista d'actas da la CUMCO. 

Tar il punct 1: Il chantun ha examinà quels projects ch'èn identifitgabels per el – sco partida betg pertutgada da la procedura – or da las disposiziuns vertentas da la CUMCO e senza ch'il dretg d'invista da las actas al sto vegnir concedì. Quests totalmain 17 projects, ch'èn vegnids realisads en l'Engiadina bassa ed en la Val Müstair, èn vegnids surdads tranter ils onns 2004 e 2012. Ils documents ch'èn avant maun anc oz cumprovan che las offertas inoltradas èn vegnidas examinadas e cumparegliadas da quel temp tenor il standard e confruntadas cun in eventual preventiv dals custs. En vista a las constataziuns da la CUMCO ston ins oz partir dal fatg ch'igl è vegnida tangada la concurrenza efficazia giavischada tranter ils offerents. Pervia da quai na poi betg vegnir exclus ch'il chantun ha subì in donn finanzial. Igl è però difficil da giuditgar retroactivamain, sch'il cumportament d'offerta ha correspundì al pretsch da martgà regiunal ipotetic da quella giada. La controlla posteriura dals 17 cas ha mussà che offertas, che interpresas da construcziun che n'èn betg pertutgadas da l'examinaziun da la CUMCO, han inoltrà per singuls projects da construcziun, èn economicamain main favuraivlas. Per giuditgar il donn pussaivel dovra il chantun ulteriuras enconuschientschas dals fatgs p.ex. tras l'invista da las actas, cun la cooperaziun da las interpresas u tras ulteriuras infurmaziuns. Tar l'analisa currenta dals cas vegn il chantun sustegnì d'experts extrachantunals.

En il rom da l'optimaziun dals andaments da surdada ha il chantun concludì d'introducir in monitoring dals pretschs a lunga vista che vegn realisà cun agid d'in program da computer. Uschia vegni ad esser pussaivel da percepir meglier musters da cumportament da cartel en cas da surdadas futuras. Ins po supponer che l'implementaziun previsa da quest instrument da screening sviluppà da nov vegn a chaschunar in effect preventiv supplementar.

Tar il punct 2: Il chantun stat en in stretg contact cun singuls incumbensaders publics (p.ex. Viafier retica, vischnancas) ed è er vinavant pront da sustegnair quels en moda consultativa cun ses post da submissiun, sche l'interess è avant maun. Il medem mument stoi vegnir con­statà ch'els han per part gia fatg scleriments areguard in donn eventual. La finala sto mintga organisaziun decider en atgna cumpetenza, sch'ella vul far valair ses eventuals dretgs. 

Tar il punct 3: Per la stad ha la CUMCO annunzià ina decisiun "Construcziun da vias en tut il chantun". Tenor la CUMCO è quella d'ina dimensiun pli gronda. Dapli indicaziuns na fa ella betg. Suenter che la CUMCO ha prendì sia decisiun, vegn il chantun puspè a dumandar il dretg d'invista da las actas per pudair examinar eventuals pass da dretg da submissiun e da dretg civil. Er qua existan las difficultads giuridicas descrittas en punct 1. Parallelamain a la procedura currenta da la CUMCO fa il chantun atgnas examinaziuns. In solo chantunal en questa chaussa n'è però betg raschunaivel, perquai che la CUMCO ha auters meds finanzials a disposiziun per retschertgar ils fatgs. La decisiun annunziada vegn però probablamain ad avair consequenzas per l'ulteriur proceder tranter il chantun e las interpresas.

Sin basa da questas explicaziuns propona la regenza al cussegl grond d'approvar l'incum­bensa qua avant maun concernent ils puncts 1 e 3 e da la refusar concernent il punct 2.

9 da matg 2019