La gulivaziun da finanzas per las vischnancas grischunas cuntanscha per gronda part sias finamiras. Sin fundament dal segund rapport davart l'efficacitad propona la Regenza da far tschertas adattaziuns tar la gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da scola (GGG) sco er tar la gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas spezialas (GIG). En cas da la GGG duain quotas da scolaras e scolars surproporziunalas survegnir in pau dapli paisa e da nov duai er l'autezza da l'abitadi vegnir resguardada sco factur da custs. La Regenza ha deliberà la missiva per mauns dal Cussegl grond per la tractar en la sessiun da zercladur 2026.
Er il segund rapport davart l'efficacitad da la gulivaziun da finanzas grischuna per ils onns 2020-2025 mussa, ch'ils instruments gulivaziun da las resursas (GRes), gulivaziun da las grevezzas geografic-topograficas e da scola (GGG) e gulivaziun da las grevezzas socialas (GGS) portan per gronda part ils effects giavischads. Quests instruments eran vegnids introducids da nov l'onn 2016. La gulivaziun individuala d'inegualitads per grevezzas spezialas (GIG) n'ha fin oz anc mai stuì vegnir applitgada. Quai è bain er in indizi, che la gulivaziun da finanzas funcziuna bain. L'autonomia finanziala da las vischnancas vegn rinforzada, las disparitads tranter las vischnancas vegnan reducidas, e chargias excessivas per las vischnancas vegnan evitadas. Er las vischnancas cun bleras resursas na vegnan betg indeblidas. Oravant tut pervia dal bun svilup economic han circa la mesadad da las vischnancas donaturas e var in terz da las vischnancas retschavidras pudì sbassar lur pe da taglia ils ultims onns.
Adattaziuns da las gulivaziuns da grevezzas GGG e GIG
Il sistem da gulivaziun existent na sto betg vegnir midà fundamentalmain. En sia missiva al Cussegl grond propona la Regenza tschertas adattaziuns ed agiustaments pli pitschens en il rom d'ina revisiun parziala da la Lescha davart la gulivaziun da finanzas (LGF). Questas adattaziuns servan particularmain per optimar la GGG e la GIG e duain gidar a rinforzar la gronda stabilitad e l'acceptanza dal sistem.
BTar la GGG duai la quota da scolaras e scolars survegnir in pau dapli paisa. Uschia duai la cumpart da la GGG per las grevezzas da scola puspè vegnir messa en la relaziun oriunda. Da nov duai er vegnir integrada l'autezza da l'abitadi – sco indicatur parzial da la structura da l'abitadi. Cun questas duas adattaziuns vegnan resguardads tant il svilup dals custs da furmaziun sco er l'influenza signifitganta da l'autezza da l'abitadi sin ils custs da las vischnancas. Uschia èsi pussaivel da crear ina basa pli vasta per la GGG e d'optimar ses effect. Las midadas tar las contribuziuns da la GGG, cumpareglià cun il stadi actual, sa movan en il rom da l'actualisaziun annuala da la basa da datas.
La GIG è concepida en il senn d'ina ancra d'urgenza per chargias extraordinarias. Las pretensiuns per survegnir contribuziuns duain vegnir formuladas en moda pli adattada per la pratica. En cas d'ina catastrofa duai la Regenza plinavant pudair conceder da nov ina contribuziun maximala da 3 milliuns francs – senza cundiziuns restrenschentas per las vischnancas – per l'agid immediat e per la superaziun administrativa da l'eveniment.
Regulaziun pli commensurada da las contribuziuns chantunalas a la GF e da la dotaziun da la GGG
In'ulteriura adattaziun pertutga las dimensiuns legalas per l'apport da meds publics generals en la finanziaziun speziala Gulivaziun da finanzas per vischnancas (FS GF) sco er per la dotaziun da la GGG en proporziun cun la dotaziun da la GRes. Ils roms da questas contribuziuns duain vegnir adattads a las relaziuns actualas. Per evitar in'ulteriura surfinanziaziun da la FS GF duai il Cussegl grond survegnir la cumpetenza da sbassar la contribuziun chantunala a la FS GF sut la limita minimala legala, sche la FS GF dispona d'ina gronda facultad. La dotaziun da la GGG en proporziun cun la dotaziun da la GRes duai vegnir rectifitgada per l'effect da la realisaziun da la RFFA 2021 cun reducir la dimensiun per 10 puncts procentuals.
Agiunta:
Missiva
Infurmaziuns:
- President da la Regenza Martin Bühler, schef dal Departament da finanzas e vischnancas, tel. +41 81 257 32 05 (cuntanschibel da las 10.00 fin las 11.30), e‑mail Martin.Bühler@dfg.gr.ch
- Thomas Kollegger, manader da l'Uffizi da vischnancas, Tel. +41 81 257 23 81 (cuntanschibel fin las 12.00), E‑Mail Thomas.Kollegger@afg.gr.ch
Responsabladad: Regenza