En il chantun Grischun crescha in grond dumber da spezias da plantas protegidas. Bleras dad ellas n'èn betg raras – ellas èn dentant periclitadas, perquai ch'ellas vegnan cletgas en moda excessiva. Il chantun supplitgescha la populaziun ed ils giasts da surpigliar responsabladad e da proteger questas spezias preziusas.
Saja quai a l'ur da la via, sin pastgiras d'alp u en cuntradas autalpinas – la variaziun da spezias da plantas che creschan en il Grischun, è impressiunanta. Tut en tut 105 spezias protegidas sin plaun naziunal e 51 spezias protegidas sin plaun chantunal stattan en il chantun sut ina protecziun speziala. Questas spezias n'èn betg exnum raras. Perquai ch'ellas èn spezialmain attractivas, vegnan duvradas sco plantas medicinalas u creschan mo en paucs lieus, èn ellas tuttina periclitadas. Persunas che clegian ellas, influenzeschan en moda negativa lur effectivs. Perquai valan cleras reglas: Plantas protegidas na dastgan betg vegnir cletgas ed er betg chavadas ora, stgarpadas ora, transportadas davent, offridas, vendidas, cumpradas u destruidas.
Sensibilisaziun tras infurmaziun
Per rinforzar la protecziun da questas plantas metta il chantun Grischun a disposiziun differents meds d'infurmaziun gratuits. Ina rolla centrala en quest connex gioga la tavla da spezias da plantas protegidas (ANU-404-78d), che po vegnir retratga tar l'Uffizi per la natira e l'ambient. Ella po vegnir montada en spezial en lieus publics, sco sin sendas da viandar, areals da scola u implants turistics. Cumplementarmain a quai datti 10 fegls d'infurmaziun regiunals che infurmeschan mintgamai davart las particularitads dals territoris respectivs. En moda curta e chapaivla descrivan ed illustreschan ils fegls d'infurmaziun mintgamai las spezias da plantas protegidas d'ina regiun.
Il material d'infurmaziun sa drizza a la vasta publicitad. Quai èn particularmain vischnancas, parcs natirals, organisaziuns turisticas, uniuns per la protecziun da la natira, secziuns dal CAS e chamonas, ma er scolas sco er persunas privatas che s'interessan per la flora. La finamira è quella da rinforzar la conscienza per la valur e per la vulnerabladad da questas plantas e da promover in cumportament responsabel envers la natira.
Surpigliar cuminaivlamain responsabladad
La protecziun da la diversitad da plantas è ina incumbensa cuminaivla. Tgi ch'è en gir en la natira, ha la responsabladad. Ans gidai a proteger las plantas protegidas en il Grischun.
Sin la pagina d'internet da l'Uffizi per la natira e l'ambient pudais Vus retrair gratuitamain las tavlas da spezias da plantas protegidas sco er ils fegls d'infurmaziun regiunals.
Fotografia agiuntada:
La giansauna da palì è ina da las circa 150 spezias da plantas protegidas en il Grischun
Agiunta:
Glista da las spezias da plantas protegidas en il Grischun
Infurmaziuns:
Marylaure de La Harpe, spezialista per la biodiversitad, Uffizi per la natira e l'ambient, tel. +41 81 257 29 38, e‑mail Marylaure.deLaHarpe@anu.gr.ch
Responsabladad: Uffizi per la natira e l'ambient