La Regenza ha concedì a la Fundaziun da fotografias dal Grischun (FSGR) ina contribuziun chantunala da maximalmain 320 000 francs a favur dal project digital «Pictomap – in cumpogn turistic cultural tras il spazi ed il temp» per ils onns 2026 fin 2028. Ella ha deliberà questa contribuziun en il rom da la Lescha davart la promoziun da la transfurmaziun digitala en il Grischun. Ils custs totals dal project èn calculads cun circa 813 000 francs.

Il project Pictomap ha la finamira da render accessiblas fotografias istoricas en moda digitala, d'identifitgar il lieu, nua che las fotografias èn vegnidas fatgas, e da cumplettar ellas cun infurmaziuns supplementaras. Per quest intent duain vegnir applitgadas tecnologias digitalas, sco la georeferenziaziun e l'intelligenza artifiziala, ed er metodas participativas. Plinavant èsi previs da promover l'utilisaziun dals cuntegns en ils secturs furmaziun, turissem cultural ed intermediaziun.

Tecnicamain vegn il project realisà en collavuraziun cun il spin-off da la FSGR «Locomot ScRL» sco er cun ulteriurs partenaris dals secturs furmaziun, perscrutaziun ed intermediaziun da cultura (Scola auta da pedagogia dal Grischun, Parc Naziunal Svizzer). Previsas èn tranter auter applicaziuns en il sectur dal turissem cultural, purschidas d'instrucziun per scolas sco er pussaivladads per la participaziun activa da la populaziun. Ils process existents da la digitalisaziun e da la metadataziun duain plinavant vegnir automatisads cun agid da l'intelligenza artifiziala e da la robotica.

Ulteriuras infurmaziuns: https://grdigital.digital

Infurmaziuns: Departament d'educaziun, cultura e protecziun da l'ambient

La Regenza ha approvà in project da l'Ovra electrica da la citad da Turitg (ewz) per proteger l'ovra electrica Casti cunter crudadas da crappa e da blocca. Plinavant ha ella concedì contribuziuns forestalas per subvenziunar quest project da construcziun. En connex cun las cunvegnas da program da la NGF cun la Confederaziun en ils secturs «Privels da la natira gravitativs Guaud» ed «Ovras da protecziun en il guaud» ha la Regenza concedì contribuziuns da maximalmain 247 500 francs. Il project custa totalmain 570 000 francs. Da quai èn 330 000 francs subvenziunabels.

Il mars 2021 èn plirs meters cubics crappa sa distatgads ed han donnegià considerablamain la fatschada da la centrala ed in conduct da l'ovra electrica Casti. Sin quai è vegnì elavurà in project per augmentar la segirezza. Da tut las mesiras planisadas ademplescha dentant mo ina retscha da raits da protecziun las pretensiuns da rentabilitad. Questa retscha è 60 meters lunga, 8 meters auta ed ha ina capacitad d'absorbar energia da 5000 kilojoules. Ella protegia l'entira lunghezza da la centrala ost e la plazza davantvart cunter crudadas da crappa che pudessan sa repeter mintga 100 fin 300 onns. Las ulteriuras mesiras examinadas n'adempleschan betg ils criteris per in subvenziunament tras la Confederaziun ed il chantun e n'èn perquai betg subvenziunablas.

La Regenza ha approvà il project «Sanaziun Zugalpstrasse» da la vischnanca da Claustra. Als custs subvenziunabels dal project (800 000 francs) ha ella plinavant garantì ina contribuziun chantunala maximala da circa 511 200 francs a la vischnanca. Cun il project duai vegnir stgaffida la basa per in'avertura dal guaud da protecziun moderna, segira ed adequata a lunga vista.

Il guaud da protecziun en il territori Zugalp, ch'è situà circa 2 kilometers al nordost da Claustra, ha in access insuffizient. El ha dentant ina gronda impurtanza per la protecziun cunter privels da la natira. L'avertura existenta n'ademplescha betg pli las pretensiuns d'ozendi envers ina cultivaziun segira ed effizienta dal guaud da protecziun. Sin la via existenta è cunzunt l'apport da laina pussaivel mo sut restricziuns, uschia che la tgira necessaria dal guaud da protecziun vegn engrevgiada considerablamain. En il rom dal project vegn sanà il traject existent davent dal punct, nua che la Zugalpstrasse sa sparta dal Älpeltiweg, fin en il territori Alp. La lunghezza totala importa var 885 meters.

Infurmaziuns: Departament d'infrastructura, energia e mobilitad

La Regenza ha approvà il project «Avertura forestala Val S. Pieder, sanaziun da la via forestala Schgräiend-Bach» da la vischnanca da Val S. Pieder e garantì ad ella ina contribuziun chantunala da maximalmain 525 000 francs per quest intent. Ils custs totals èn budgetads cun 700 000 francs.

Ils guauds en il territori dal project protegian abitadis, vias chantunalas sco er manaschis artisanals ed agriculs cunter lavinas, bovas ed auas grondas. Ultra da quai adempleschan els er ina funcziun impurtanta per la producziun da laina. Per ademplir duraivlamain questas funcziuns ston ils guauds vegnir tgirads e cultivads correspundentamain. L'avertura actuala è dentant insuffizienta. Oravant tut n'èn las vias existentas betg largias avunda e lur capacitad da chargia na basta betg pli. Tras la sanaziun da la via forestala Schgräiend-Bach pon ils guauds vegnir cultivads en l'avegnir en moda professiunala ed effizienta. L'avertura permetta d'ademplir meglier la persistenza ch'è previsa en la legislaziun forestala.

Infurmaziuns: Departament d'infrastructura, energia e mobilitad

La Regenza ha approvà il project «Sanaziun da la via forestala Guald (traject parzial Pian dela Bragna – Pianca) e nov puz d'aua da stizzar fieu Pian dela Bragna» da la vischnanca da Calanca. Per quest intent ha ella concedì ina contribuziun chantunala da 692 500 francs. Ils custs totals èn budgetads cun 900 000 francs.

Ils onns 1990, a chaschun da la construcziun da la via forestala Guald, era gia vegnì endrizzà in puz d'aua da stizzar fieu en il territori Pianca. Perquai ch'il puz è pitschen e pauc profund, èsi dentant difficil d'utilisar gronds helicopters per stizzar incendis. La funtauna che proveda il puz cun aua, sienta ultra da quai ora temporarmain. La posiziun dal puz è centrala per cumbatter incendis en la Val Calanca, perquai ch'el proveda quasi tut ils guauds da protecziun da la vischnanca da Calanca sco er il territori superiur da Buseno. Malgrà sia pendenza da passa 8 pertschient n'ha la part sisum da la via forestala betg ina cuvrida dira. Suenter fermas precipitaziuns chaschuna quai donns d'erosiun considerabels vi da la via. Cun quest project vul la vischnanca da Calanca segirar l'infrastructura d'aua da stizzar fieu e sanar la via d'avertura dal guaud. D'ina vart duai vegnir construì in nov puz d'aua da stizzar fieu cun ina capacitad da 450 meters cubic en il territori Pian dela Bragna. L'aua necessaria vegn retratga da l'aual «Rià dela Pianca» e manada sur in conduct dad 850 meters lunghezza fin en il puz. Da l'autra vart vegn la via sanada e munida cun ina nova cuvrida d'asfalt, per eliminar ils problems d'erosiun existents.

Infurmaziuns: Departament d'infrastructura, energia e mobilitad

La Regenza ha approvà in project per reducir la canera en la vischnanca da Flem. Il project cumpiglia la via sursilvana, la via da Flem e la via da Fidaz (vias chantunalas da colliaziun) sco er diversas vias communalas.

Perquai che la limita d'immissiuns vegn surpassada en il stadi da giudicament decisiv 2035, èsi necessari da sanar las vias chantunalas numnadas. La via da Flem e la via da Fidaz èn vias betg orientadas al traffic. Il chantun sco proprietari da las vias è obligà da realisar la reducziun da la canera. En il rom dal project per reducir la canera ha la Regenza permess da sbassar la sveltezza maximala generala sin la via da Flem, davent da Flem Ost, dad 80 km/h a 50 km/h (sco avantzona da 30 meters lunghezza) e lura davent dal sectur Vallorca fin al spartavias Via Tull a 30 km/h, quai sin ina lunghezza da var 600 meters.

Infurmaziuns: Departament d'infrastructura, energia e mobilitad