È il domicil en il circul electoral ina cundiziun per pudair candidar per il Cussegl grond en quest circul electoral?

Na. Per ina candidatura vegn pretendì «mo» il domicil politic en il chantun (art. 21 al. 1 CC). Per mintga candidata e candidat sto perquai vegnir inoltrà in attest d'elegibladad che vegn emess da sia vischnanca da domicil (domicil politic) – nun che la candidata u il candidat saja gia commembra u commember dal Cussegl grond (art. 9 OECG).

È il domicil en il chantun ina cundiziun per pudair candidar per il Cussegl grond?

Gea. Per pudair vegnir elegì en il Cussegl grond pretenda la Constituziun chantunala (art. 21 al. 1 CC) che la candidata u il candidat haja ses domicil politic en il chantun Grischun. La persuna sto pia esser inscritta en il register electoral d'ina vischnanca grischuna. Er ina persuna che lavura en il chantun Grischun na po betg candidar per il Cussegl grond, sch'ella ha ses domicil politic en in auter chantun.

Tge capita, sch'ina candidata u in candidat mida ses lieu da domicil suenter la fin dal temp per s'annunziar per las elecziuns?

Ina midada da domicil entaifer il chantun Grischun n'ha naginas consequenzas, perquai ch'i vegn mo pretendì in domicil politic en il chantun (cf. dumonda «È il domicil en il circul electoral ina cundiziun?»). La candidata u il candidat po tuttina vegnir elegì. Sche la candidata u il candidat va a star a l'exteriur, sa chatta il domicil politic vinavant en l'ultima vischnanca da domicil (art. 18 al. 1 LSExt, art. 3 al. 3 LDPC), uschia che la persuna resta elegibla, er sch'ella va a star a l'exteriur. Per ina candidata u in candidat che transferescha ses domicil en in auter chantun suenter la scadenza dal termin da rectificaziun, vala: Perquai ch'i manca in domicil politic en il chantun, n'è ina premissa d'elegibladad betg ademplida. Correspundentamain na po la persuna betg vegnir declerada sco elegida. La persuna resta dentant sin la glista – e las vuschs ch'ella survegn valan tuttina sco vuschs da candidata u candidat ed er sco vuschs da partida (analogamain a la regulaziun per las elecziuns dal Cussegl naziunal en cas da candidatas e candidats che moran suenter il termin da rectificaziun; cf. art. 36 LDP).

Sto ina persuna candidar cun ses num uffizial?

Na. Ina persuna na sto betg candidar obligatoricamain cun ses num uffizial. Ella po er candidar cun il num, sut il qual ella è enconuschenta sin plaun politic u en il mintgadi. Pussaivel è pia p.ex. «Sep» empè da «Giusep» u in num d'allianza (p.ex. Müller-Capaul). Er segunds prenums na ston betg vegnir inditgads, sch'els na vegnan betg duvrads en il mintgadi. Nums d'artista u d'artist na bastan betg. Quels pon dentant eventualmain vegnir agiuntads en parantesas davos il num.

Tge indicaziuns davart las candidatas ed ils candidats èn permessas sin la proposta electorala?

Sin la proposta electorala pon vegnir inditgads il num ed il prenum, l'annada, la designaziun da la professiun sco er il lieu da domicil da las candidatas e dals candidats (art. 18 al. 1 LECG). Tar la designaziun da la professiun pon vegnir menziunads il titel, la professiun e l'uffizi politic (p.ex. dr. oec. HSG, mainafatschenta, parlamentari communal). En mintga cas stoi vegnir resguardà che las indicaziuns davart las candidatas ed ils candidats dastgan avair tut ensemen maximalmain 80 segns (incl. spazis e segns d'interpuncziun).

Pertge èn las indicaziuns davart ina candidata u in candidat limitadas ad 80 segns sin il cedel electoral? Sto questa limita vegnir observada obligatoricamain?

Gea. Las indicaziuns (num, prenum, annada, professiun, eventualmain uffizi politic, vischnanca da domicil) vegnan stampadas sin il cedel electoral – e là è il plaz limità. Perquai dastgan las indicaziuns avair tut ensemen maximalmain 80 segns (incl. spazis e segns d'interpuncziun).

Po ina persuna candidar per il Cussegl grond, sch'ella cuntanscha la maiorennitad pir suenter la scadenza dal termin d'annunzia?

Gea. Analogamain a las elecziuns dal Cussegl naziunal è decisiva la vegliadetgna il mument da l'elecziun. Sch'ina persuna daventa maiorenna pir suenter il termin d'annunzia, dentant anc fin il di d'elecziun, è ella elegibla en il Cussegl grond.

Quant vegl dastga esser l'attest d'elegibladad d'ina candidata u d'in candidat?

L'attest d'elegibladad po vegnir retratg gratuitamain tar la vischnanca da domicil. El na dastga dentant betg esser vegnì emess avant il 1. da december 2025. L'attest d'elegibladad na sto betg vegnir inoltrà, sche la candidata u il candidat è gia commembra resp. commember dal Cussegl grond il mument che la proposta electorala vegn inoltrada.

Sto ina persuna ch'è gia commembra dal Cussegl grond far dar sia vischnanca da domicil in attest d'elegibladad?

Na. L'attest d'elegibladad na sto betg vegnir inoltrà, sche la candidata u il candidat è gia commembra resp. commember dal Cussegl grond il mument che la proposta electorala vegn inoltrada (art. 9 al. 2 OECG; cf. dumonda concernent suppleantas e suppleants dal Cussegl grond).

Po ina decleraziun da consentiment separada d'ina candidata u d'in candidat vegnir inoltrada er sin via electronica resp. sco document scannà ch'è vegnì stampà sin palpiri?

Na. Normalmain dattan las candidatas ed ils candidats il consentiment necessari a la candidatura en scrit (art. 8 al. 3 LECG) cun suttascriver la proposta electorala. La proposta electorala, incl. tut las suttascripziuns necessarias, sto lura vegnir inoltrada sin palpiri a la regiun (art. 11 LECG ed art. 5 al. 2 OECG). Correspundentamain sto er la decleraziun da consentiment separada (che vegn applitgada, sch'ina candidata u in candidat è impedì da suttascriver la proposta electorala) vegnir inoltrada sin palpiri cun la suttascripziun originala.

Han persunas estras il dretg d'eleger il Cussegl grond, sch'ellas abitan en vischnancas che han concedì il dretg da votar e d'eleger en chaussas communalas a las persunas estras?

Na. L'art. 9 al. 1 CC pretenda da princip il dretg da burgais svizzer per il dretg da votar e d'eleger. La Constituziun permetta a las vischnancas da conceder a las persunas estras il dretg da votar sco er il dretg d'eleger activ e passiv mo en chaussas communalas (guardar art. 9 al. 4 CC). Las elecziuns dal Cussegl grond èn dentant elecziuns en in'autoritad chantunala. Là vala l'art. 9 al. 1 CC, q.v.d. il dretg d'eleger il Cussegl grond han exclusivamain burgaisas svizras e burgais svizzers.

Han las Svizras ed il Svizzers a l'exteriur il dretg d'eleger il Cussegl grond?

Gea, quest dretg han er las Svizras ed ils Svizzers a l'exteriur (guardar art. 3 al. 2 e 3 LDPC).