Navigation

Inhaltsbereich

Gruppenfoto
   

Fabio Stolfo è magister da tudestg dal Post spezialisà per l'integraziun dal Grischun e beneventa las nov scolaras e scolars cordialmain en la pitschna stanza da scola dal Center federal d'asil Meiersboden a Cuira. Las participantas ed ils participants han tranter 24 e 62 onns. Dunnas ed umens da differentas regiuns dal mund sesan ensemen a maisa. Mintgina e mintgin ha in'atgna istorgia, atgnas experientschas, speranzas e regurdientschas. Er las vias che han manà els en il Grischun, na pudessan betg esser pli differentas. Gist uschè differentas èn er lur enconuschientschas da la lingua tudestga. In dad els sa gida cun il telefonin ed emprenda emprims pleds ed intginas frasas cun agid da videos sin YouTube. Ses collega discurra englais e chatta uschia parallelas. In'autra persuna emprova da sa far chapir cun pes e mauns e s'avischina plaunsieu a la nova lingua. Intgins chapeschan gia simplas dumondas, auters audan pir dapi paucas emnas tudestg. Tuttas e tuts han dentant ina chaussa cuminaivla: Els èn pir dapi curt temp en il chantun Grischun.

Che la lingua è ina clav centrala per l'integraziun, sa mussa adina puspè en il mintgadi. La lingua dat orientaziun, pussibilitescha inscunters e permetta access a la societad. Perquai èsi in ferm giavisch dal Post spezialisà per l'integraziun dal Grischun, che las persunas fetschian uschè baud sco pussaivel experientschas positivas cun la lingua tudestga e cumenzian uschè svelt sco pussaivel ad emprender la lingua. Qua vegn Fabio Stolfo en acziun. En ina stanza da scola, ch'è endrizzada aposta per las abitantas ed ils abitants, instruescha el durant 3 dis l'emna, mintgamai ina classa l'avantmezdi ed ina il suentermezdi. Quest suentermezdi ha il magister da tudestg purtà cun sai ina tastga da taila. In suenter l'auter dastgan las scolaras ed ils scolars tschiffar cun lur maun en la tastga. A la glisch vegnan pitschnas figuras d'animals. In elefant. In chaun. In papagagl. Ensemen vegni ponderà, co ch'ils animals han num per tudestg e co ch'els vegnan numnads en la lingua materna respectiva. Suenter duain las participantas ed ils participants descriver, tge ch'ils animals fan. Sche pussaivel per tudestg. «Igl è impurtant da betg surchargiar las scolaras ed ils scolars cun grammatica», di Fabio Stolfo cun bucca rienta. «Discurrer, descriver e lavurar cun tematicas dal mintgadi. Quai è mia metoda d'emprender.» Ed effectivamain: durant l'instrucziun vegni discurrì bler, mussà, explitgà ed adina puspè er ris. L'atmosfera è lucca en la stanza da scola. Sbagls èn permess. I va per empruvar e per sviluppar confidenza en l'atgna lingua. Tuttina vesan e sentan ins, che las participantas ed ils participants prendan fitg serius la chaussa. Sco en mintga classa datti da quels che lavuran cun gronda premura, auters che n'han naginas difficultads e puspè auters, che han anc in nuf en il chau.

Il magister da tudestg da gronda statura instruescha cun blera pazienza e grond engaschi. El emprova da dar a mintga singula persuna uschè bler sco pussaivel cun sai, independentamain da la durada da la dimora en il center. «Per part resta la glieud mo per in curt temp qua. Quai è donn, ma quai tutga tiers», raquinta Fabio Stolfo. «Tant pli impurtant èsi, che las persunas fan en quest emprim temp experientschas positivas e ch'ellas badan: Jau poss ma far chapir.» L'instrucziun è appreziada. Bleras persunas vegnan plain attenziun, cun motivaziun e punctualmain al curs. Igl è numnadamain svelt cler: Qua vai per bler dapli che per grammatica u vocabulari. L'instrucziun da tudestg è er ina variaziun bainvisa en il mintgadi uschiglio plitost monoton dal center.

In element impurtant da l'instrucziun èn perquai er las excursiuns cuminaivlas. A Fabio Stolfo statti fitg a cor, che la lingua possia vegnir vivida ed applitgada directamain en il mintgadi. La classa visita per exempel ina stiva da cheramica e mintgin po producir sez in object. In'autra giada fa la classa cun Gion-Gieri ina visita guidada tras la citad da Cuira. Là exerciteschan las participantas ed ils participants da tschentar dumondas, da manar discurs e da s'orientar en il spazi public. «La lingua n'emprendan ins betg mo en la stanza da scola», di Fabio Stolfo. «Las persunas duain emprender, co che la communicaziun funcziuna en il mintgadi. Gist là sa sviluppan savens ils pli impurtants muments d'emprender.» Las excursiuns permettan inscunters, promovan la confidenza en sasez e gidan las participantas ed ils participants ad emprender d'enconuscher meglier lur novs conturns. A medem temp resultan muments da normalitad. Pitschens pass en in nov mintgadi. L'instrucziun da tudestg en il center Meiersboden mussa en moda impressiunanta, co che lavur d'integraziun tempriva po esser: pratica, umana e fitg engaschada a favur da las persunas ch'èn arrivadas da nov en il chantun Grischun.