Navigation

Inhaltsbereich

1 - Entrada e dimora

1.1 Determinaziuns d’entrada en il pajais 

Burgaisas e burgais da l’Ucraina che han in passaport biometric valaivel pon entrar en Svizra per ina dimora che na basegna nagina permissiun da maximal 90 dis. En vista a la guerra en l’Ucraina vegn l’entrada che na basegna nagina permissiun era concedida, sche las burgaisas ed ils burgais da l’Ucraina pertutgads da la guerra na possedan nagin passaport biometric, ma san cumprovar lur naziunalitad ucranaisa en in’autra maniera.

1.2 Status da protecziun S per umans da l’Ucraina

Persunas da l’Ucraina che tschertgan protecziun e che han stuì bandunar lur patria pervi da la guerra, survegn il status da protecziun S en Svizra. Uschia survegnan las persunas fugidas spert in dretg da dimora, senza stuair percurrer ina procedura d’asil ordinaria. Ulteriuras infurmaziuns
Nus recumandain a tut las persunas cun basegn da protecziun sco emprim pass dad inoltrar uschè sper sco pussaivel ina dumonda: Online qua

1.3 Reuniun da la famiglia

Burgaisas e burgais da l’Ucraina che èn en Svizra ed han l’intenziun da maridar ina persuna cun il dretg da dimora en Svizra u che vulan dumandar la reuniun da la famiglia, s’annunzian tar la controlla d’abitants da lur lieu da dimora ed inoltreschan sur quella ina dumonda da dimora a l’uffizi da migraziun.
Ina reuniun da la famiglia n’è giuridicamain betg pussaivla en il sectur da la lescha federal davart esters e davart l’integraziun per fradgliuns e geniturs cun naziunalitad ucranaisa. Geniturs e fradgliuns ston perquai examinar ina da las pussaivladads numnadas survart. 

1.4 Midada dal chantun

Persunas fugidas da l’Ucraina che èn gia vegnidas assegnadas ad in chantun san far ina dumonda per ina midada dal chantun tar il SEM.

Suenter l’entschatta da la vigur legala da la decisiun d’assegnaziun vegnan midadas dal chantun lubidas mo en ils suandants cas:

  • reunir la famiglia da coc schlargiada: conjugal(a); geniturs e lur uffants minorens; geniturs e lur uffants maiorens, sch’els quels èn en Svizra senza l’atgna famiglia; sco era tats e tattas.
  • Reunir persunas vulnerablas cun stretgas persunas da referiment ordaifer la famiglia da coc schlargiada (p.ex. minorens senta accumpagnament, persunas cun impediments, cun problems da sanadad gravants u cun mals da vegliadetgna).
  • En tut las constellaziuns è la midada dal chantun mo pussaivla, sch’ils chantuns pertutgads dattan lur consentiment, per exempel en talas situaziuns:
    - midada en in alloschi privat adattà
    - midada tar ina persuna parenta dalunsch u enconuschenta
    - midada pervi da activitad da gudogn ordaifer il chantun

Adressa SEM:
Secretariat da stadi per migraziun
Taskforce Kantonswechsel Ukraine
Quellenweg 6
3003 Berna-Wabern

Formular: Gesuch um Kantonswechsel für Personen, die den S-Status ersuchen und Personen mit S-Status

1.5 Prolungaziun da la dimora

Prolungaziun dal document da Status S
Il status da protecziun S vala enfin tar l’annullaziun tras il Cussegl federal. Il Cussegl federal ha decis ils 9 da november 2022 da betg annullar il status da protecziun S fin ils 4 da mars 2024, sche la situaziun en l’Ucraina na sa stabilisescha betg da maniera persistenta.
Auter ch’il status da protecziun, èn ils documents per persunas cun basegn da protecziun cun il status S limitads per in onn. Il Cussegl federal envida perquai ils chantuns da prolungar quels documents suenter lur scadenza.

La procedura en vista ad ina prolungaziun dals documents (document S)
• Emplenir la dumonda B1, 14 dis avant la scadenza. B1 Gesuchsformular DE.pdf (gr.ch)
• Inoltrar la dumonda B1 emplenida tar la vischnanca da domicil. La vischnanca da domicil trametta vinavant la dumonda per la prolungaziun dal document a l’Uffizi da migraziun e dretg civil.
• Il nov document vegn tramess a la vischnanca da domicil. Tar la retratga dal document che ha in nov aspect grafic sto il document scadì vegnir consegnà en barat a la vischnanca

Visum-D

Burgaisas e burgais da l’Ucraina che èn en Svizra en il rom da la dimora che na basegna nagina permissiun e che na pon betg turnar en lur patria, pon dumandar la prolungaziun da lur dimora tar l’uffizi da migraziun sco suonda: Ellas/els sa preschentan tar l’uffizi da migraziun (Tel. 081 257 30 01) e dumondan l’emissiun d’in visum naziunal (visum-D). Per far quai ston els mussar lur passaport ed inditgar lur adressa da dimora en il chantun Grischun.

 

1.6 Posts da consultaziun per persunas che tschertgan protecziun

Ucranaisas ed ucranais che vegnan da nov en Svizra, pon s’annunziar directamain en in dals sis centers federals per requirents d’asil cun funcziun da procedura.

Registraziun dad Ucranaisas ed Ucranais entrads en Svizra senza dumandar il status da protecziun
Ucranaisas ed ucranais dastgan viagiar senza visum e star en Svizra enfin 90 dis senza visum.

Per pudair assister persunas fugidas uschè bain sco pussaivel vegn recumandà ad Ucranaisas ed Ucranais che han gia chattà in refugi privat pervi dals conflicts en l’Ucraina da sa registrar cun il suandant formular.

1.7 Assegnaziun als chantuns

Il Secretariat da stadi per migraziun (SEM) assegna persunas cun basegn da protecziun ad in dals 26 chantuns da la Svizra. Quel chantun è responsabel per l’alloschament e l’assistenza – u per l’expulsiun, sche la protecziun temporara da la persuna è vegnida refusada. A las incumbensas dal chantun responsabel fa er part il pajament d’agid social tenor basegn, sche il basegn elementar da la vita quotidiana en Svizra n’è betg garantì.

L’assegnaziun da requirents d’asil e da persunas en la procedura S als chantuns succeda tenor ina clav da distribuziun. Mintga chantun survegn en proporziun cun sia populaziun ina cumpart da persunas en la procedura S. Tenor questa clav da distribuziun decida il SEM (il di da la registraziun) en in dals sis centers federals per requirents d’asil. La persuna cun basegn da protecziun vegn infurmada a bucca. La decisiun en scrit davart il status S vegn consegnada u directamain al lieu u suenter per posta.

Il SEM decida a tge chantun ch’ina persuna cun basegn da protecziun vegn assegnada. Da principi succeda l’assegnaziun al chantun tenor la clav da distribuziun. Sulettamain en ils suandants cads datti in dretg da vegnir assegnà al medem chantun sco parents u persunas da referiment stretgas:

• Famiglia da basa extendida: conjugal(a); geniturs e lur uffants minorens; geniturs e lur uffants maiorens, sche quels dumondan protecziun senza atgna famiglia; sco era tats e tattas.
• Persunas vulnerablas cun persunas da referiment stretgas ordaifer la famiglia da basa extendida: p.ex. minorens senza accumpagnament, persunas cun impediments, problems da sanadad gravants u mals da vegliadetgna.

Giavischs per l’assegnaziun cun u tar parents da dalunsch u tar stretgs amis pon mo vegnir resguardads sche la clav da distribuziun po vegnir mantegnida.

Era tar persunas cun in alloschament privat organisà da maniera autonoma vegn la clav da distribuziun da principi applitgada. In alloschament privat existent po vegnir resguardà tar l’assegnaziun al chantun, sche la clav da distribuziun po vegnir resguardada. Uschiglio vegn la persuna cun basegn da protecziun assegnada ad in auter chantun che vegn a tschertgar in nov alloschament per ella. Il SEM decida il di da la registraziun en il center federal per requirents d’asil (CFRA) tenor la clav da distribuziun ed infurmescha la persuna a bucca davart la decisiun.

Impurtant: In alloschament privat sa mo vegnir examinà, sche la «Bestätigung Privatunterkunft (PDF, 321 kB, 08.06.2022)» stampada e suttascritta da la persuna ospitanta vegn preschentada il di da la registraziun en il center federal per requirents d’asil.

1.8 Status da protecziun S betg anc concedì, refusà, u ina procedura da meds legals pendenta

Sch’ina persuna ha inoltrà ina dumonda per in status da protecziun S, n’ha dentant betg anc survegnì ina decisiun dal Secretariat da stadi per migraziun, sa chatta ella en ina procedura dal dretg d’asil. Sche las persunas basegnan durant quest temp in sustegn economic, sa drizzan ellas a la Partiziun «asil e return» da l’Uffizi da migraziun e da dretg civil. Il medem vala per persunas, cun ina resposta negativa dal Secretariat da stadi per migraziun a lur dumonda per il status da protecziun S e che han inoltrà in recurs tar il Tribunal administrativ federal. Las persunas pertutgadas pon, sch’ellas èn assegnadas al chantun Grischun, entrar en in alloschi collectiv e vegnan sustegnidas cun las tariffas usitadas fin che la procedura è terminada cun vigur legala.

2 - Partenza e return 

2.1 Partenza da la Svizra

Persunas da l’Ucraina cun ils status da protecziun S dastgan bandunar la Svizra e puspè entrar en Svizra a partir da la concessiun dal status S. As infurmai per plaschair tar las autoritads responsablas a l’exteriur davart las determinaziuns per entrar en il pajais che valan per Vus. 

Tar viadis extendids en la patria po il status da protecziun S da persunas fugidas vegnir revocà dal Secretariat da stadi per migraziun (SEM), sche la persuna è dapli che 15 dis per quartal en l’Ucraina. Exceptadas da quai èn persunas che san mussar che lur dimora serva a preparar il return en il pajais d’origin. Cun ina annullaziun dal status da protecziun sto era far quint tgi che mida ses center da la vita en in stadi terz.

2.2 Return en l’Ucraina

Burgaisas e burgais da l’Ucraina cun il status S disponì che vulan turnar en l’Ucraina da libra voluntad e da maniera definitiva e che èn senza meds finanzials, pon survegnir sustegn da return finanzial suenter in’examinaziun dal cas singul. Quel vegn pajà tar la partenza si via terrestra dals posts da cussegliaziun per il return (PCR) en il chantuns e – sche pussaivel – en ils centers federals per requirents d’asil directamain avant la partenza. Las persunas ston desister ordavant cun suttascripziun dal status S.

Tar burgaisas e burgais d’in stadi terz cun ina permissiun da dimora en l’Ucraina che n’han betg survegnì il status S e che vulan turnar en l’Ucraina u en lur stadi d’origin, pon ils PCR inoltrar dumondas per il sustegn da return en l’Ucraina u per l’agid da return previs per lur stadi d’origin.

Post da cussegliaziun per il return dal chantun Grischun
Grabenstrasse 8
7001 Cuira
Telefon: +42 (0)81 257 3007
Termin tenor cunvegna telefonica!

3 - Alloschi

Da principi èsi previs da dar alloschi a persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S sco a requirents d’asil en centers per l’emprima registraziun, en centers da transit u en centers minimals sch’ellas èn economicamain dependentas. (Art. 35 Ordinaziun a la lescha introductiva a la legislaziun dad esters e davart ils fatgs d’asil (RVzEGzAAG; BR 618.110).

Ils scenaris quintan per ils proxims mais cun 40 fin maximalmain 160 persunas da l’Ucraina cun basegn da protecziun ed il status da dimora S che san vegnir assegnadas al chantun Grischun. Pervi dal grond dumber da persunas ha la Regenza decis che persunas cun basegn da protecziun cun il status S san vegnir alloschadas era en abitaziuns affittadas u tar privats. Sco abitaziuns affittadas valan unitads d’abitar ch’ins sa serrar cumplettamain cun in agen bogn ed atgna pussaivladad da cuschinar. Tar l’alloschament tar privats duain persunas cun basegn da protecziun cun il status S avair a disposiziun almain ina chombra ch’ins sa serrar e che ha ina fanestra. Il bogn e la pussaivladad da cuschinar  pon vegnir partids cun ils alloschaders.

3.1 Alloschaments collectivs

L’uffizi da migraziun e da dretg civil maina alloschaments collectivs en l’entir chantun. Actualmain vegnan evaluads ed averts novs lieus. Ina survista actualadavart ils lieus chattais vus qua: Cumpetenza – asil+procedura (gr.ch)

3.2 Abitaziuns affittadas

L’Uffizi da migraziun e da dretg civil po assegnar in alloschi a persunas dal sectur d’asil. Per regla sa tracti dad alloschis collectivs.

Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S san ir  star en abitaziuns affittadas. Ellas han ils medems dretgs e las medemas obligaziun sco la populaziun indigena: ellas suttascrivan in contract da locaziun, pajan il tschains-chasa ed èn responsablas per eventuals donns.

Sche persunas cun il status da dimora S èn economicamain dependentas, han ellas il dretg da sustegn finanzial. En il sectur dals custs d’abitar èn persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S en la medema posiziun sco la populaziun indigena che retira agid social: Il tschains-chasa usità al lieu per ina abitaziun favuraivla per la grondezza correspundenta da la chasada plus custs accessoris vegn surpiglià sco prestaziun da sustegn. Il chantun s’orientescha en tals cas a las directivas dal tschains-chasa da las singulas vischnancas che n’èn per part betg publicas. A persunas pertutgadas vegn recumandà da sclerir tar il servetsch social regiunal responsabel sch’il tschains-chasa vegn surpiglià, avant che suttascriver il contract da locaziun.

Persunas cun basegn da sustegn cun il status da dimora S en in alloschi collectiv dovran per midar en ina abitaziun affittada il consentiment scrit da la direcziun da ressort correspundenta ed èn responsablas per eventuals donns.

3.3 Alloschi tar privats

Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S san era abitar tar privats.
Tar in alloschament pli lung en in alloschi privat, po vegnir bunifitgà a partir da trais mais ina contribuziun a las spesas. Premissa è l’existenza d’in contract da locaziun u in contract da sutfittanza. Il servetsch social responsabel sa sustegnair en chaussa. Excepziun: l’abitaziun è vegnida intermediada dal chantun.

3.4 Porscher alloschi

Vus vulais metter a disposiziun ina chombra, in studio, ina abitaziun u ina chasa da vacanazas per persunas da l’Ucraina cun basegn da protecziun? Qua chattais Vus ulteriuras infurmaziuns.

L'intermediaziun d'abitaziuns privatas per persunas cun basegn da protecziun cun attest S vegn coordinada exclusivamain a l'intern dal chantun. Per l'intermediaziun da spazi d'abitar privat collavura il chantun cun ina organisaziun caritativa. En quest connex na datti nagina collavuraziun cun Campax u cun l'Agid svizzer da fugitivs. Purschidas da spazi d'abitar che vegnan vinavant annunziadas a Campax, na pon betg vegnir tractadas dal chantun Grischun.

4 - Assistenza / tgira

Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S survegnan sustegn professiunal.

4.1 En alloschaments collectivs

Las persunas d’assistenza dals alloschaments collectivs stattan a disposiziun  a las abitantas ed als abitants per dumondas dal mintgadi. 

4.2 Individual en abitaziuns affittadas

Persunas cun il status da dimora S en abitaziuns affittadas vegnan sustegnidas da collavuraturs e collavuraturs dals servetschs socials regiunals e dal servetsch social da Tavau. Mintga vischnanca è attribuida ad in servetsch social. Il servetsch social responsabel chattais Vus qua: cussegliaziun sociala e da dependenza (gr.ch)

4.3 Alloschament tar privats

Persunas cun il status da dimora S en alloschaments privats vegnan sustegnidas da collavuraturas e collavuraturs dals servetschs socials regiunals e dal servetsch social da Tavau. Mintga vischnanca è attribuida ad in servetsch social. Il servetsch regiunal responsabel chattais vus qua: cussegliaziun sociala e da dependenza (gr.ch). Era famiglias ospitantas dal Grischun san sa drizzar punctualmain al servetsch social. In accumpagnament al lieu en las famiglias ospitantas grischunas n’è actualmain betg pussaivel per motivs da resursas. 

5 - Sustegn finanzial 

5.1 Basa legala

 La Confederaziun indemnisescha ils chantuns per ils custs che resultan da l’assistenza e l’alloschament da las persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S cun la pauschala globala 1. Quella na vegn betg a cuvrir ils custs per las persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S en il chantun Grischun: il chantun quinta cun custs da radund 53 milliuns francs enfin la fin dal 2022. La pauschala globala 1 da la Confederaziun cuvra probablamain 40 milliuns francs.  Ils ulteriurs 13 milliuns francs porta il chantun.

La finanziaziun da persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S è reglada sin nivel chantunal. L’autezza dal sustegn vegn calculada tenor l’agid social per persunas en il sectur d’asil. Ella è pli bassa che l’agid social per la populaziun indigena u per fugitivs. Il sustegn dependa da la situaziun individuala da la persuna.

5.2 En alloschaments collectivs  

Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S en alloschaments collectivs vegnan sustegnidas da l’uffizi da migraziun tenor la “Directiva e las normas d’agir per il sustegn e l’assistenza da persunas en il sectur d’asil”.

5.3 Individual en abitaziuns affittadas

Il sustegn finanzial da persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S en alloschaments individuals s’orientescha da principi a las directivas da la COSAS, dentant cun in basegn da basa reducì per 20%. Il sustegn finanzial vegn concedì da principi a partir da l’emprim contact cun il servetsch social regiunal, il pli baud dentant a partir da la concessiun dal status da protecziun tras il secretariat da stadi per migraziun SEM. Premissa è il mussament da la basegnusadad.
Il basegn da basa cuvra ils custs per nutriment, consum d’energia, custs da tegnairchasa, igiena dal corp, vestgadira ed ulteriuras expensas persunalas. Sche persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S vivan en atgnas abitaziuns affittadas, vegn era resguardà la grondezza da las unitads da sustegn.
Plinavant vegn surpiglià sco prestaziun da sustegn maximalmain il tschains-chasa usità al lieu per ina abitaziun favuraivla per la grondezza da la chasada correspundenta incl. custs accessoris.
Per ils custs per la cassa da malsauns sco era per participaziun u franschisas da las persunas cun basegn da protecziun cun status da dimora S fa il servetsch social regiunal giu quint.

5.4 Alloschament tar privats

Il sustegn finanzial da persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S en alloschaments individuals s’orientescha da principi a las directivas da la Conferenza svizra per agid social COSAS, dentant cun in basegn da basa reducì per 20%. Il sustegn finanzial vegn concedì da principi a partir da l’emprim contact cun il servetsch social regiunal, il pli baud dentant a partir da la concessiun dal status da protecziun tras il secretariat da stadi per migraziun SEM. Premissa è il mussament da la basegnusadad.
Persunas cun status da dimora S che abitan tar privats survegnan il basegn elementar che s’orientescha ad ina cuminanza d’abitar sumeglianta ad ina famiglia. Quel cumpiglia ina contribuziun per ils custs accessoris d’abitar sco p.ex. forza electrica e nutriment en l’autezza da radund 20%. Plinavant vegn pajà a las persunas cun basegn da protecziun per l’alloschi 200 fr per persuna, maximalmain dentant 200 fr per chombra che la famiglia ospitanta metta a disposiziun. Per ils custs per la cassa da malsauns sco era per participaziun u franschisas da las persunas cun basegn da protecziun cun status da dimora S fa il servetsch social regiunal giu quint directamain cun la cassa da malsauns.

6 - Provediment da la sanadad

6.1 Provediment medicinal

En Svizra stat il provediment medicinal a disposiziun a tuttas ed a tuts.

  • Per tut las dumondas medicinalas e cas d’urgenza: As drizzai a la media da chasa / al medi da chasa da Vossa regiun. Las indicaziuns da contact survegnis Vus da Vossa vischnanca. Fixai ordavant in termin, per plaschair betg simplamain passar speravi senza preannunzia. La media da chasa / il medi da chasa As trametta tar basegn tar medis spiezialisads.
  • Tar cas d’urgenza acuts: As drizzai per telefon a la media da chasa / al medi da chasa u giai tar la staziun d’urgenza dal spital il pli vischin.
  • Tar situaziuns cun privel da vita: alarm sanitar 144

Ulteriuras infurmaziuns davart temas da sanadad chattais vus qua:

6.2 Sanadad dals uffants 

L’emprima persuna da contact per problems medicinals tar uffants è la media / il medi d’uffants u la media / il medi da chasa. L’adressa survegnis Vus da Vossa vischnanca. En scola sa il medi da scola examinar Voss uffant – sche vus vulais quai. As drizzai per plaschair a la scola. La cussegliaziun da geniturs è ina purschida che sustegna las famiglias en l’entir chantun Grischun. La cussegliaziun da mammas e babs resp. da persunas responsablas per l’educaziun è facultativa, gratuita e confidenziala. Las cussegliadras èn persunas spezialisadas scoladas. Ellas accumpognan, sustegnan e rinforzan ils geniturs tar temas variads: svilup ed educaziun, nutriment e moviment, sco era protecziun da l’uffant e vita da famiglia; da la naschientscha enfin tar l’entschatta da la solina. Las cussegliadras da geniturs collavuran era stretgamain cun auters posts spezialisads e distribueschan en cas da basegn la famiglia a purschidas adattadas. Set purtaders regiunals porschan la cussegliaziun da geniturs en l’entir chantun. www.gr.ch/elternberatung.li 

6.3 Assicuranza da malsauns/cassa da malsauns  

Cun l’assicuranza da malsauns han persunas cun basegn da protecziun ils dretg al provediment sanitar da basa. L’elecziun dal medi resp. da la media è dentant limitada.

Ucranaisas ed Ucranais san star en Svizra senza visum e permissiun durant trais mais, ed abitar per exempel tar parents u persunas privatas. En quest cas na suttastat la persuna betg a l’obligatori da la cassa da malsauns. 
Eventualmain dispona ella d’ina assicuranza da viadi u la familgia ospitanta ha fatg in’assicuranza da giasts. L’assicuranza da malsauns da l’Ucraina na tanscha betg per in tractament medicinal en Svizra.

Ucranaisas ed Ucranais vegnan en quest cas tractads tuttina sco auters turists e ston da principi pajar sez ils custs per visitas tar il medi e per segiurns a l’ospital. Sche nagins posts san surpigliar dabuns averts, dumonda il furnitur da prestaziuns medicinalas la surpigliada dals custs chaschunads dal tractament d’urgenza tar la vischnanca da dimora responsabla (cf. Fegl d’infurmaziun Procedura per dumondas per la garanzia per ils custs subsidiara per agid medicinal d’urgenza pertutgant turistas/turists da l’exteriur)

Uschespert ch’ina persuna cun basegn da protecziun s’annunzia tar in center federal per requirents d’asil ed inoltrescha là u online ina dumonda per il status da protecziun S, po vegnir fatg da maniera retroactiva sin la data da la dumonda in’assicuranza da malsauns. Ins sto distinguer en tge structuras che la persuna cun basegn da protecziun cun status da dimora S sa rechatta:

  • Alloschaments collectivs: Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S ch’èn alloschads en alloschis collectivs dal chantun vegnan assicurads automaticamain dal chantun encunter malsogna. Il chantun ha fatg ina assicuranza da malsauns collectiva per persunas en alloschaments collectivs.
  • Abitaziuns affittadas: Tar persunas en abitaziuns affittadas èsi da distinguer: Sche las persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S èn stadas en in alloschament collectiv dal chantun avant che ir a star en ina abitaziun affittada, exista gia ina assicuranza da malsauns. Cun bandunar l’alloschament collectiv vegn fatg ina polissa singula cun model da medi da chasa.
    Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S che n’èn betg stadas en in alloschament collectiv dal chantun ston concluder sezzas ina assicuranza da malsauns. Il servetsch social regiunal responsabel gida tenor giavisch.
  • Alloschament tar privats: Persunas cun basegn da protecziun cun il status da dimora S che n’èn betg stadas en in alloschament collectiv dal chantun ston concluder sezzas ina assicuranza da malsauns. Il servetsch social regiunal responsabel gida tenor giavisch.

Ils custs per premias e la participaziun als custs (franschisa e quota persunala) vegnan pajads dal chantun per persunas che survegnan agid social. 

Persunas che n’èn betg dependentas d’agid social ston ademplir sezzas l’obligaziun da l’assicuranza da malsauns, cun sa segirar entaifer 3 mais suenter l’inoltraziun da la dumonda, da maniera retroactiva sin il termin da la dumonda, tar ina assicuranza da malsauns. Questas persunas pajan sezzas las premias e las participaziuns als custs.

Ulteriuras infurmaziuns davart temas da sanadad chattais Vus qua:

6.4 Assicuranza d’accidents  

Cun l’assicuranza da malsauns han las persunas che tschertgan protecziun il dretg al provediment medicinal da basa. La tscherna  dal medi resp. da la media è dentant limitada. 
Assicuranza d’accidents: Uschè ditg che persunas cun basegn da protecziun na lavuran betg en Svizra èn ellas era assicuradas encunter accidents cun l’assicuranza da malsauns. Sch’ina persuna è activa en ina professiun, sto il patrun u la patruna assicurar la persuna encunter accidents. 

6.5 Sustegn psicologic 

Persunas cun basegn da protecziun en in alloschament collectiv survegnan sustegn psicologic sur medic-Help ed ils medis partenaris / las medias partenarias ed ils psichiaters / las psichiatras. Persunas cun basegn da protecziun cun il status S en alloschaments individuals che dovran sustegn piscologic sa drizzan al medi da chasa u a la media da chasa.
 
Qua chattais Vus ulteriuras infurmaziuns:
Posts da contact

6.6 Protecziun da violenza, commerzi cun umans e prostituziun  

Las autoritads e differentas organisaziuns sustegnan las persunas cun basegn da protecziun ch’èn pertutgads da violenza, da prostituziun e da commerzi cun umans. 
Posts da contact

7 - Scola/ Furmaziun

7.1 Scola elementara

L’access a la furmaziun da scola è in dretg fundamental garantì da la Constituziun federala da la Svizra. Era l’obligaziun dad ir a scola e fixada en la Constituziun federala. Quai vul dir che frequentar la scola è obligatoric e gratuit per tut ils uffants che stattan per in temp pli lung en in lieu en Svizra.
Il dretg a l’instrucziun da la scola elementara vala per tut ils uffants e giuvenils independentamain da lur naziunalitad u da lur status da dimora.

  • L’obligaziun d’ir a scola dad uffants che èn alloschads ensemen cun lur geniturs en implants collectivs chantunals, vegn realisada en las structuras da scola manadas per quest intent da l’Uffizi da migraziun e da dretg civil.
  • Uffants da famiglias cun basegn da protecziun cun il status da protecziun S che èn alloschads privat en na vischnanca dal chantun Grischun, frequentan tenor art.11 da la lescha da scola (LS) la scola da quella vischnanca nua ch’els abitan da maniera duraivla cun consentiment da las persunas responsablas per l’educaziun. Ils purtaders da las scolas mettan a disposiziun per quels uffants purschidas per scolaras e scolars da lingua estra(art. 39 LS). Famiglias cun uffants obligads d’ir a scola sa drizzan a lur vischnanca da domicil.

7.2 Scola auta

Per l’admissiun ad ina scola auta valan las determinaziuns d’admissiun da la scola auta correspundenta. Per frequentar in gimnasi èsi plinavant decisiv che la scolara ed il scolar haja frequentà in gimnasi gia avant la fugia e ch’ella ed el disponian da cumpetenzas da tudestg e/ u d’englais sin in il nivel B1. 
Dumondas per la recepziun en il gimnasi ston vegnir inoltradas sur l’uffizi da migraziun (UM).

7.3 Furmaziun

L’access a purschidas da furmaziun che preparan ina scolaziun professiunala da basa na dovra nagina lubientscha. A quellas fa per exempel part l’emprendissadi preliminar d’integraziun. L’entrada en ina scolaziun da basa professiunala dovra ina lubientscha. Sche Vus duvrais ulteriuras infurmaziuns en connex cun l’access a la scolaziun da basa professiunala u a las scolas autas, en connex cun la renconuschientscha da diploms u cun ulteriuras dumondas da furmaziun, As savais Vus drizzar a la  cussegliaziun locala da studi, da professiun e da carriera (www.berufsberatung.ch).

8 - Occupaziun

La Confederaziun facilitescha l’integraziun sociala e professiunala en Svizra. Tut las persunas cun il status da protecziun S senza meds finanzials survegnan sustegn dal chantun – ed els dastgan lavurar senza in temp da spetga (era lavur sco independent). La lavur per gudogn suttastat dentant ad in’obligaziun da dumandar ina permissiun. Ils uffants dastgan ir a scola.
Il SEM examinescha ensemen cun ils chantuns ils basegns da las persunas retschavidas. 
Merkblatt Arbeiten in der Schweiz für Personen mit Schutzstatus S

8.1 Lavurar cun il status da protecziun S 

Persunas cun in attest S dastgan lavurar immediat en Svizra. Las cundiziuns da paja e da lavur usitadas per la regiun e per la branscha ston vegnir resguardadas e correspunder a la qualificaziun ed al profil da la plazza.
Per l’admissiun a l’activitad da gudogn da las persunas fugidas sto il patrun inoltrar ina dumonda (formular B1) sur la vischnanca a l’uffizi da migraziun e da dretg civil. Sco protecziun encunter abus e dumping social da persunas cun basegn da protecziun vegnan las cundiziuns da paja e da lavur examinadas (art. 53 al.1 VZAE).
Ils suandants documents ston vegnir inoltrads a la vischnanca:

  • Copia da la legitimaziun d’esters (attest S)
  • Copia dal passaport
  • Contract da lavur suttascrit da domaduas partidas
  • Formular B1

Persunas cun basegn da protecziun survegnan in uschenumnà attest S dal UMDC che ha il format d’ina carta da credit. La consegna da quest document sa durar in tschert temp. Sche quest document n’è betg anc avant maun tar l’inoltraziun da la dumonda, san ins era agiuntar als ulteriurs documents la disposiziun dal Secretariat da stadi per migraziun che vegn era numnada “Decisiun positiva davart la concessiun da protecziun temporara”. Autras confermas sumegliantas davart il status da protecziun S na vegnan betg acceptadas.

8.2 Activitad da gudogn independenta

Tar dumondas per entschaiver in’activitad da gudogn independenta ston ins agiuntar al formular da dumonda anc ils suandants document:

8.3 Praticum

Tar dumondas per entschaiver in praticum ston ins anc agiuntar al formular da dumonda in contract da praticum (limità a max. 6 mais) ed in plan da scolaziun. 

8.4 Intermediaziun da lavur

Tar la tschertga da lavur vegnan las persunas sustegnidas dals Centers regiunals per intermediaziun da lavur (CIL). L’annunzia sa succeder per telefon u era al lieu. Premissas per ina cussegliaziun ed intermediaziun tras il CIL èn enconuschientschas da basa d’ina lingua chantunala u da l’englais..

8.5 Ich biete eine Arbeitsstelle an. Wo kann ich die Arbeitsstelle melden?

Plazzas libras pon vegnir annunziadas sur il Job-Room da arbeit.swiss. Uschia na cuntanschais Vus betg mo potenzialas persunas spezialisadas da l’Ucraina, mabain era persunas che tschertgan ina plazza entaifer ed ordaifer il chantun Grischun.

8.6 Sustegn tar la tschertga da lavur per persunas cun il status S

Il post spezialisà per l’integraziun porscha in coaching individual a persunas cun il status da protecziun S che tschertgan in lavur. Pussaivlas èn maximalmain 10 uras da coaching per persuna, e la purschida è gratuita e facultativa.

Empleni il formular per plaschair en scrittira latin. Annunzias en scrittira  cirillica na vegnan betg resguardadas.

Avis: per garantir la cuntanschibladad As supplitgain nus da betg duvrar naginas adressas dad e-mail @ukr.net..
Per dumondas u intschertezzas stain nus gugent a disposiziun.

9 - Curs da lingua

Il post spezialisà per l’integraziun organisescha e coordinescha curs da tudestg e da talian per persunas cun il status da protecziun S. Quests curs èn gratuits e facultativs. La tgira dad uffants fin 5 onns è garantida durant il temp dals curs (la tgira dad uffants pli vegls stat en la responsabladad dals geniturs).
Sche Vus avais interess per nossa purschida, empleni per plaschair il formular da contact. Nus As contactain uschè spert sco pussaivel.

10 - Uffants e giuvenils

10.1 Scola  furmaziun

Infurmaziuns -> 7 – Scola/ Furmaziun

10.2 Tgira d’uffants

La tgira d’uffants ordaifer la scola en Svizra stat en la cumpetenza dals geniturs e da las persunas autorisadas a l’educaziun. En il chantun Grischun datti ina purschida bain extendida da tgira cumplementara a la famiglia per uffants en la vegliadetgna prescolara e en il sectur da la scola. Da principi stat quella purschida era a disposiziun a persunas cun il status da protecziun S.
Link a la pagina: Tgira d’uffants cumplementara a la famiglia (gr.ch)
La tgira d’uffants cumplementara a la famiglia vegn subvenziunada da las vischnancas e dal chantun. Las tariffas ch’ils geniturs ston pajar vegnan fixadas mintgamai da l’instituziun da tgira sezza. Persunas cun il status da protecziun S che survegnan agid social ston sclerir ordavant la finanziaziun cun il servetsch social responsabel. Per regla vegnan ils custs mo surpigliads, sche la tgira d’uffants n’è betg garantida dad ina persuna responsabla per l’educaziun durant la lavur u per frequentar curs da lingua.

Per frequentar curs da lingua che vegnan purschids dal post spezialisà per l’integraziun vegn la tgira d’uffants enfin 5 onns purschida tenor pussaivladad durant il temp dals curs. La tgira d’uffants pli vegls stat en la responsabladad dals geniturs.

10.3 Sanadad

L’emprima persuna da contact per problems medicinals tar uffants è la media / il medi d’uffants u la media / il medi da chasa. L’adressa survegnis Vus da Vossa vischnanca. En scola sa il medi da scola examinar Voss uffant – sche vus vulais quai. As drizzai per plaschair a la scola. La cussegliaziun da geniturs è ina purschida che sustegna las famiglias en l’entir chantun Grischun. La cussegliaziun da mammas e babs resp. da persunas responsablas per l’educaziun è facultativa, gratuita e confidenziala. Las cussegliadras èn persunas spezialisadas scoladas. Ellas accumpognan, sustegnan e rinforzan ils geniturs tar temas variads: svilup ed educaziun, nutriment e moviment, sco era protecziun da l’uffant e vita da famiglia; da la naschientscha enfin tar l’entschatta da la solina. Las cussegliadras da geniturs collavuran era stretgamain cun auters posts spezialisads e distribueschan en cas da basegn la famiglia a purschidas adattadas. Set purtaders regiunals porschan la cussegliaziun da geniturs en l’entir chantun. www.gr.ch/elternberatung.li 

10.4 Persunas minorennas senza accumpagnament dals geniturs

Sche persunas minorennas entran en Svizra senza lur geniturs e dumondan il status da protecziun S, examinescha il center federal per requirents d’asil (CFRA) resp. l’autoritad per la protecziun da l’uffant e da creschids (APUC), sche ils dretgs legals da represchentar èn sclerids resp. sch’ina procura da represchentanza è avant maun u sch’ins sto stabilir ina curatella (tenor art. 306 al.2 CCS) u ina avugadia (tenor art. 327a CCS) per ils uffants pertutgads. Las autoritads segireschan uschia ch’ils interess  dals uffants cun basegn da protecziun da l’Ucraina vegnan garantids.

Link tar  SODK-KOKES_fegl d’infurmaziun uffants da l’Ucraina.pdf
En Svizra dovra la recepziun dad uffants minorens ordaifer la famiglia ina lubientscha tenor l’ordinaziun dals uffants confidads ed ella è suttamessa a la surveglianza. L’uffizi dal servetsch social chantunal sto examinar, sche las instituziuns e las famiglias da tgira disponan d’ina lubientscha, u garantir en vista a l’urgenza da la situaziun ch’ina procedura da permissiun vegn instradada. El è era responsabel per la surveglianza.  
Link SR 211.222.338 – Ordinaziun dals 19 d’october 1977 davart la recepziun dad uffants da tgira (Ordinaziun d’uffants confidads, PAVO) (admin.ch)

10.5 La Roger Federer Foundation sustegna uniuns grischunas da sport

La Roger Federer Foundation metta a disposiziun totalmain 40 000 francs a las uniuns da sport en il Grischun. Cun quest engaschament vul la Roger Federer Foundation gidar da promover la sanadad dals uffants e dals giuvenils fugitivs che vivan ussa en il Grischun.

Il dretg d'ina contribuziun han uniuns da sport che pon cumprovar che uffants e giuvenils fugitivs dal sec-tur d'asil (requirentas e requirents d'asil, persunas admessas provisoricamain, fugitivas e fugitivs renco-nuschids, persunas cun status S che tschertgan protecziun) èn commembers da l'uniun. Nagina impurtanza n'ha il stadi d'origin da las fugitivas e dals fugitivs. Indemnisadas vegnan las contribuziuns da commembradi da las junioras e dals juniors respectivs, per regla il material da trenament ch'ellas ed els ston finanziar sezs sco er ils custs da licenza. Las dumondas per ulteriuras expensas motivadas vegnan examinadas en il cas singul. Indemnisadas na vegnan betg contribuziuns pauschalas, mabain mo cumparts da custs cumprovads effectivamain. Percunter pon vegnir inoltradas dumondas da contribuziuns pauschalas per la participaziun d'uffants fugitivs a champs da sport durant las vacanzas da scola. Activitads en il sectur dal sport da prestaziun na vegnan betg indemnisadas.

Las dumondas inoltradas vegnan examinadas cuntinuadamain. En cas d'ina decisiun positiva vegnan las contribuziuns pajadas quartal per quartal. Ina garanzia da pajament n'exista betg. Contribuziuns vegnan concedidas, fin che la limita totala da 40 000 francs è cuntanschida. En sia dumonda sto l'uniun confermar en scrit ch'ils custs respectivs na sajan betg vegnids e na vegnian er betg surpigliads tras autras varts.

Inoltraziun da la dumonda per e-mail a Myriam.Keller@pdgr.ch

11 - Animals da chasa

Sche burgaisas e burgais da l’Ucraina entran en Svizra cun lur animals da chasa, ed han l’intenzoun da restar qua per in tschert temp, èn els supplitgads da leger cun attenziun il fegl d’infurmaziun Merkblatt (DE) / Merkblatt (EN) / Merkblatt (UA), dad emplenir cumplettamain il formular d’annunzia e da trametter quel a l’adressa petsukraine@blv.admin.ch.
Suenter As supplitgain nus dad ir tar il proxim veterinari che controllescha il stadi da sanadad da Voss animal e marchescha e vaccinescha quel sche necessari.

Resguardai per plaschair per Vossa atgna segirtad e per la segirtad da Voss animal sco era da la populaziun svizra las mesiras numnadas en il fegl d’infurmaziun e las ordinaziuns da las autoritads. Sche Vus essas mo sin il viadi da transit cun Voss animal, n’è l’annunzia betg necessaria.

12 - Mobilitad

12.1 Traffic public

Dals 21 da mars als 31 da matg 2022 pon fugitivs da la guerra da l’Ucraina utilisar gratuit il traffic public en Svizra sin ils trajects da l’abunament general. Per il 1. da zercladur turna il sectur dal traffic public puspè enavos tar la regulaziun d’origin. Per viadis necessaris en connex cun visitas dad uffizis pon ils centers federals per requirents d’asil e las autoritads chantunalas d’agid social dar era vinavant bigliets gratuits a las persunas fugidas. Per tut ils auters viadis cun il traffic public ston ellas cumprar bigliets regulars a partir dal 1. da zercladur. Gratuit resta per entant il viadi d’entrada en Svizra e viadis da transit. Ulteriuras infurmaziuns

Regulaziun en il chantun Grischun:
Per persunas en alloschis individuals che vegnan sustegnidas dals servetschs socials regiunals vala la suandanta regulaziun:

  • Da principi èn ils custs per il traffic public regiunal e per l’abunament da mesa taxa cuntegnids en l’agid social d’asil (segirada materiala da basa) e ston vegnir pajads da las clientas e dals clients sezs.
  • Custs per il traffic public per termins cun medis, cun il servetsch social u cun auters uffizis, cunvegnids ordavant cun il lavurer social/cun la lavurera sociala vegnan indemnisads supplementarmain dal servetsch social suenter avair mussà la quittanza (prestaziuns tenor la situaziun). I vala ina participaziun dals custs da 10 francs per bigliet sin basa da la 2. classa cun abunament da mesa taxa.
  • Per frequentar curs da lingua survegnan ils clients e las clientas ils custs da viadi per il traffic public dal post spezialisà per l’integraziun.

12.2 Il permiss da manischar ucranais

  • da la categoria B – auto da persunas è valaivel in onn en Svizra. Suenter quel onn sto vegnir fatg in examen da l’abilitad da manischar.
  • da las categorias C u D (camiuns u cars) vala en Svizra pir suenter l’examen absolvì da labilitad da manischar. Quai savess daventar in tema, sche il manischunz da l’Ucraina vuless lavurar en Svizra.
  • I sto esser avant maun in permiss da manischar en ina lingua/ina scrittira acceptada en Svizra.

12.3 Utilisaziun da vehichels senza pajar dazi en Svizra (disposiziun da duana)

Enfin ussa dastgavan persunas cun domicil en l’Ucraina utilisar durant sis mais lur vehichels ucranais en Svizra senza formalitads da duana.

Sche persunas cun il status da protecziun S utiliseschan lur vehichels immatriculads a l’exteriur pli ditg che 6 mais en Svizra, ston ins dumandar ina lubientscha da la duana 15.30 per la durada da dus onns a partir da la data d’entrada en il territori da duana.

La lubientscha da la duana 15.30 vegn emessa tar ils posts da duana occupads durant las uras d’avertura.

L’utilisaziun dal vehichel en Svizra è mo lubida per l’agen diever. Il vehichel na dastga betg vegnir utilisà da persunas cun domicil en Svizra. Tar in return en l’Ucraina n’èn necessarias naginas formalitads.


Ulteriuras infurmaziuns chattais Vus sin: Einfuhr in die Schweiz (admin.ch) sco era sin FAQ Fahrzeuge.
.

12.4 Assicuranza dals vehichels

Vehichels a motor da l’Ucraina dovran da principi ina carta d’assicuranza internaziunala valaivla en Svizra (pli baud carta verda), per pudair entrar en Svizra. In’assicuranza da cunfin fatga en ina stadi dal SEE è era valaivla en Svizra.
Excepziunalmain ed a moda transitorica po la cumprova d’assicuranza era vegnir preschentada sin in apparat electronic en furma d’in PDF.
Sch’i n’exista nagina carta d’assicuranza internaziunala, pon manischunz ucranais procurar ina nova “carta verda” tar lur assicuranza ucranaisa u far in’assicuranza da cunfin tar in dals posts da duana.
En il chantun Grischun èn quai:

Centrala operativa ost

Triststrasse 3
7000 Cuira
+41 58 480 90 14

Post da duana Martina

Via principala 243
7560 Martina
+41 58 480 10 41

Post da duana Müstair

Via principala 1A
7537 Müstair
+41 58 469 07 32

Post da duana Campocologno

Via Principale 1
7744 Campocologno
+41 58 481 80 60

Post da duana Castasegna

Strada Cantonale 2
7608 Castasegna
+41 58 480 12 20

Post da duana Samedan Plazza aviatica

Plazza Aviatica
7503 Samedan
+41 58 461 19 43

13 - Engaschament voluntar

La crusch Cotschna Svizra dal Grischun tschertga voluntaris
Meeting_ground – in nov project per persunas cun basegn da protecziun da l’Ucraina



As vulessas Vus engaschar voluntarmain per persunas fugidas cun il status da protecziun S? Essas Vus avert/-a per ils giavischs da persunas che tschertgan protecziun e pront/-a da registrar ed da respunder lur dumondas? Organisais Vus gugent activitads cun uffants e lavurais Vus gugent en in team?

La CCS dal Grischun tschertga voluntaris per il svilup e l’organisaziun da noss lieus d’ inscunters. L’emprim lieu è a Cuira, autras regiuns en il chantun Grischun èn en planisaziun.

Ulteriuras infurmaziuns sin: https://www.srk-gr.ch/de/dienstleistungen/integration/meetingground

Daventai part dal moviment da la crusch cotschna – la CCS sa legra da Vus!
 

14 - Stgomi da daners

Persunas creschidas cun il status da protecziun S  dastgan stgamiar ina giada in import enfin a 10’000 Hrywnja en filialas elegidas da la UBS (Poststrasse 1, 7000 Cuira) e da la Credit Suisse (Bahnhofstrasse 12, 7001 Cuira).