Navigaziun principala

Cuntegn da la pagina

Populaziun

Cun circa 198 500 abitantas ed abitants è il Grischun il chantun il pli pauc populà da la Svizra. La spessezza da la populaziun importa circa 27,9 persunas per kilometer quadrat.

La fin da l'onn 2019 dumbrava il chantun Grischun circa 198 500 abitantas ed abitants. Cun circa 27,9 persunas per kilometer quadrat è il Grischun il chantun il pli pauc populà. En la chapitala da Cuira – in dals abitadis ils pli vegls da la Svizra – vivan var 37 500 persunas.

-
©Andrea Badrutt

La Svizra en miniatura

La "Svizra en format pitschen" – ina designaziun che vegn duvrada savens – constat per il Grischun en spezial areguard la cumposiziun da la populaziun. En l'unic chantun triling da la Svizra discurran 76 pertschient da la populaziun tudestg, 14 pertschient rumantsch, 10 pertschient talian. 

Questa varietad sa mussa er tar las confessiuns. Var 43 pertschient da la populaziun è roman-catolica, var 34 pertschient evangelica refurmada. Circa 4 pertschient appartegna ad autras direcziuns religiusas. 15 pertschient è senza confessiun.

Circa in tschintgavel da la populaziun grischuna ha 19 onns u damain. La quota da persunas d'ina vegliadetgna da 20 fin 64 onns importa 62 pertschient. Pli veglia che 65 onns èn circa 20 pertschient da la populaziun.

Trilinguitad

Il Grischun è l'unic chantun triling da la Svizra. Las linguas uffizialas èn tudestg, rumantsch e talian. En l'unic chantun triling da la Svizra discurran 76 pertschient da la populaziun tudestg, 14 pertschient rumantsch, 10 pertschient talian.

Il territori linguistic rumantsch è dividì en differentas regiuns ed en differents idioms: L'Engiadina bassa e la Val Müstair appartegnan tradiziunalmain a l'intschess dal vallader, en l'Engiadina'ota vegn discurrì puter, en Surselva sursilvan, en Tumleastga ed en Schons sutsilvan ed en Surses ed en la Val d'Alvra surmiran. Rumantsch è ina da las trais linguas uffizialas dal chantun e dapi 1996 er lingua parzialmain uffiziala da la confederaziun. 1982 è plinavant vegnì creà il rumantsch grischun, ina lingua da scrittira surregiunala.

Las quatter valladas dal Grischun dal sid, nua ch'i vegn discurrì talian, vegnan numnadas "Grigioni italiano". Quai èn il Mesauc (per talian Val Mesolcina), la Val Calanca, la Val Bregaglia e la Val Puschlav (per talian Val Poschiavo). Ellas sa distinguan tras atgnadads linguisticas marcantas e tras ils dialects locals ils pli differents.