Navigation

Inhaltsbereich

«Buns truclets, nauschs truclets»

La discriminaziun rassistica ha lieu en tut ils champs da la vita ed ella n'è er en Svizra nagin fenomen marginal. Per il Post spezialisà per l'integraziun è quest tema cumplex in accent central da la lavur. El vul mussar quant impurtant ch'igl è da sa fatschentar cun questa dumonda, era sch'i po esser malempernaivel. En nus tuttas e tuts sa zuppan numnadamain instigaders da discriminaziun

Illustration Lorena Paterlini

La pandemia n'ha betg mo fatg emblidar in pau il moviment per il clima, era las acziuns da Black Lives Matter (BLM), che avevan survegnì gronda attenziun, vegnan percepidas da las medias mo pli a l'ur dapi corona. Avant corona han activistas ed activists en consequenza da la violenza poliziala rassistica en ils Stadis Unids da l'America sensibilisà cun demonstraziuns plain colur sco per exempel a Cuira per il fatg ch'i dat era tar nus anc adina discriminaziun rassistica. Las demonstrantas ed ils demonstrants han pretendì tranter auter che la Svizra s'occupia pli activamain cun sia rolla en l'istorgia coloniala da l'Europa. Quest temp vala bain sco origin da stereotips e pregiudizis ch'èn fin oz il terren favuraivel per la discriminaziun rassistica dad umans nairs e dals People of Color, pia umans che defineschan sasezs sco betg alvs.

Malgrà l'interess pli pitschen per BLM n'è la debatta davart il rassissem sa chapescha betg a fin. Il cuntrari: la pandemia ans ha mussà che las resalvas, gea schizunt l'odi envers ulteriuras gruppas da persunas èn ina realitad che tanscha lunsch sur corona ora. Migrantas e migrants d'origin albanais han stuì viver tuttenina cun il suspect general d'avair importà il virus e da refusar la vaccinaziun. U lain trair endament co che adversarias ed adversaris da la vaccinaziun cun stailas da David sin faschas melnas enturn il bratsch han mess a pèr nunponderadamain la persecuziun ed il mazzament sistematic dals Gidieus durant il reschim dals naziunalsocialists cun las restricziuns pervia da corona. Gia quests dus exempels illustreschan quant vasts e differents che fundaments per l'exclusiun pon esser.

Cumbatter a moda effectiva il rassissem e la discriminaziun è mo pussaivel, sche quests fenomens vegnan percepids e rendids vesaivels en tut lur furmas, furmas ch'èn savens era subtilas. Quai san ultra da BLM ed il moviment da sensibilisaziun era la Confederaziun ed ils chantuns. Ils programs d'integraziun chantunals obligheschan perquai er a la prevenziun dal rassissem ed al cumbat cunter la discriminaziun. Cumbain che questa incumbensa è situada sin plaun statal en Svizra – cuntrari ad auters pajais – tar la lavur d'integraziun, na pertutga ella per bler betg mo umans senza passaport cotschen. In Svizzer da pel stgira, ina Svizra muslima, ina famiglia jenica u burgais svizzers da la cuminanza religiusa gidieua pon sa chapescha esser exposts precis tuttina a l'agressiun u a la discriminaziun rassistica. Betg il davos per quest motiv è questa tematica in'incumbensa multilaterala en la lavur dal Post spezialisà per l'integraziun. Cun l'atgna lavur d'integraziun ed en il rom da projects cun vischnancas ed organisaziuns privatas vul el infurmar e sclerir sco era sustegnair umans pertutgads e persunas che tschertgan cussegl.

Bleras nianzas

Las cifras suttastritgan l'impurtanza da questa incumbensa. Tenor in rapport dal settember 2021 dal Servetsch per il cumbat cunter il rassissem (SCR) da la Confederaziun han 40 pertschient da tut las persunas da 15 fin 24 onns inditgà en in'enquista represchentativa d'avair fatg experientschas cun la discriminaziun ils ultims tschintg onns. En las autras gruppas da vegliadetgna èn quai anc adina tranter 30 e 39 pertschient. La tendenza mussa ensi. Malgrà tut: stgars dus terzs da la populaziun svizra renconuscha tenor il SCR il rassissem sco in problem social serius. Era sch'i n'è betg pussaivel da sancziunar mintga furma tenor lescha, po in act tuttina avair in motiv rassistic u vegnir resentì sco rassistic. Las experientschas da la cussegliaziun da victimas mussan l'impurtanza da prender serius las persunas pertutgadas independentamain da quai. I dat numnadamain blers umans che na tschertgan nagin sustegn, per exempel perquai ch'els han tema che tut vegnia mo anc mender. Els pateschan independentamain dal motiv da la persuna u da l'instituziun discriminanta ed igl è tuttina, sche la discriminaziun è capitada cun u senza intenziun. Tenor plirs studis pon ins constatar tar persunas pertutgadas cunzunt effects negativs specifics sin la sanadad psichica e quai en cas da discriminaziun ed exclusiun tant percepida sco subida.

Er a las demonstraziuns da corona na vegnan betg tut las persunas participadas cun simbols antigiudaics ad esser stadas rassistas persvadidas, era sche la relativaziun e la bagatellisaziun èn nunexcusablas. Persunas rassisticas suondan conscientamain in'ideologia che parta ils umans tenor lur appartegnientscha etnica, naziunala u religiusa en gruppas («razzas») supponidas natiralas, ma gia daditg refutadas da la biologia, ed ierarchiseschan quellas. Tenor il SCR n'han ils blers cas da discriminaziun rassistica nagin motiv ideologic en quest senn. Els èn plitost l'expressiun da temas diffusas, d'agressiuns, da pregiudizis e d'in deficit empatic. Era savida mancanta è ina raschun. Quai mussa per part l'exempel da las stailas melnas da David. Lur diever dat bainduras perditga d'ina chapientscha fallada da l'istorgia. Quai na renda però la chaussa betg pli simpla, damai che quests fundaments èn mess sin tut ils stgalims da la societad e sa basan la finala savens era sin structuras da pussanza da l'istorgia coloniala e las ideologias da razzas sco resultat da questa istorgia.

Nus tuttas e tuts

Gist in sguard sin la rolla ambivalenta dals pregiudizis mussa cler e net quanta autoreflexiun ch'è necessaria, per ch'ins na discrediteschia u perfin discrimineschia betg sez. Nus suandain fitg gugent pregiudizis – savens senza che nus fissan conscients da quai. Da princip han els ina tscherta funcziun da protecziun. Els ans pussibiliteschan per exempel da prender immediat ina decisiun en situaziuns privlusas. Ils pregiudizis giogan er ina rolla impurtanta en connex cun la furmaziun da gruppas, saja quai en famiglia, tranter amis u al plaz da lavur. L'atgna gruppa valitain nus segund neurologs tenor criteris main severs che autras ed ils pregiudizis han qua ina funcziun d'inclusiun e d'exclusiun marcanta. I saja chapibel ord ina perspectiva evoluziunara che nus attribuin u snegain – cunter meglier savair – ad intginas gruppas tschertas qualitads. Questa dinamica ans gidia da tegnair davent sentiments agressivs da l'atgna gruppa e rinforzia la solidaritad interna. Quai daventa dentant problematic fin privlus, sche quai ha per consequenza che umans insulteschan, excludan u en il mender cas violeschan psichicamain u corporalmain singulas u pliras persunas d'ina autra gruppa.

Mintgina e mintgin da nus sto pia contribuir il ses e cumbatter la discriminaziun rassistica per mantegnair la dignitad umana. Il cumbat pretenda d'ina vart blera perseveranza sco quella da BLM u dal Post spezialisà per l'integraziun che sensibiliseschan per la tematica, da l'autra vart basegni era gronda prontezza da reflectar e d'adattar l'atgna tenuta persunala. Sulettamain l'indifferenza n'è betg in bun mussavia.

 

Text: Philipp Grünenfelder; illustraziun: Lorena Paterlini