Propostas per discurs cun uffants e giuvenils
Ils discurs en la protecziun d'uffants pon esser pretensius. Sche uffants e giuvenils raquintan da las experientschas ch'els han fatg, èsi impurtant da signalisar, che Vus essas averta u avert per il discurs. Prendai serius l'uffant u il giuvenil. Laschai raquintar el en ses tempo ed en sia lingua. Signalisai, ch'i èn permess tut ils sentiments che stattan en connex cun las experientschas u cun las persunas participadas. Exprimi cleramain, ch'ils uffants e giuvenils n'èn betg responsabels per questas experientschas.
Preparaziun
Faschai mo las dumondas necessarias per valitar la situaziun ed As preparai bain. Ponderai ordavant, tge dumondas che Vus vulais far. Restai flexibla u flexibel, perquai ch'il discurs po ir en ina direcziun betg previsa. Vus stuais quintar cun differentas reacziuns e dinamicas durant il discurs.
Princips centrals per il discurs
- Ludai ils uffants u giuvenils per lur curaschi ed engraziai per lur confidenza.
- Dumandai ils uffants e giuvenils, co ch'i va cun els e tge giavischs ch'els han.
- Faschai mo empermischuns che Vus pudais ademplir.
- Communitgai cleramain, cun tge persunas ch'il cas vegn discutà e tge pass che vegnan prendids cun tge finamiras.
- Infurmai ils uffants u giuvenils, a tgi ch'els pon sa drizzar en in cas d'urgenza e faschai en cas da basegn in plan d'urgenza
.
- Mantegnai la relaziun sco persuna da contact cun ils uffants u giuvenils.
- Na restai betg suletta u sulet e procurai a temp per sustegn. Communitgai als uffants u giuvenils: Cura e pertge che Vus duvrais sustegn. E pertge che Vus avais l'obligaziun d'infurmar il post superiur.
Manar il discrus
Formulaziun linguistica
- Duvrai frasas uschè curtas, cleras e simplas sco pussaivel.
- Evitai formulaziuns passivas: «Ha la vischina clamà la polizia?» empè da «È vegnida clamada la polizia?»
- Evitai formulaziuns negativas: «Has ti l'impressiun, ch'ella ha tadlà tia opiniun?» empè da «N'ha ella betg tadlà tai?»
- Na discurrì betg en lingua da pops, er betg cun uffants pli giuvens.
Particularitads dependentas da la vegliadetgna e dal svilup
- Evitai noziuns u locuziuns cumplitgadas, en spezial tar uffants sut 10 onns.
- Ils uffants en la vegliadetgna da scolina (4–5 onns) san dir, tgi che ha fatg tge e nua. Cura, co e pertge pon pir ils uffants pli vegls respunder en moda raschunaivla.
- Ils uffants fin 7 onns san dir, sch'insatge n'è betg capità ubain sch'insatge è capità ina fin trais giadas u pli savens che trais giadas. Indicaziuns da frequenzas sa in uffant far pir pli tard.
- A partir d'ina vegliadetgna da 6 onns s'avischinan las descripziuns areguard lur structura e logica a las decleraziuns da persunas creschidas.
- Da situar temporarmain experientschas è per regla pussaivel pir a partir da circa 10 onns.
Tecnicas da discurs utilas
- Faschai, sche pussaivel, dumondas avertas. Vus promovais uschia respostas detagliadas. p.ex. «Tge è capità?», «Tge has ti vesì?»
- Repeti cun agens pleds quai che l'uffant ha ditg, per esser segira u segir, che Vus hajas chapì quai correctamain: «Hai jau chapì endretg, che...?»
- Faschai la segira, ch'ils uffants ed er ils giuvenils hajan chapì endretg la dumonda. Ils uffants han la tendenza d'er respunder quellas dumondas ch'els n'han betg chapì.
- Faschai la segira, che l'uffant u il giuvenil na daventia betg malsegir pervia da Vossas dumondas supplementaras. Vus pudais accentuar, ch'ils uffants ed ils giuvenils èn ils experts, perquai ch'i va per els sezs.
Atmosfera da discurs che rinforza
- Procurai per in'atmosfera plain confidenza e senza disturbis.
- Sesai da las duas varts d'in chantun vid ina maisa. Quai pussibilitescha ina distanza da discurs ideala. A medem temp n'è l'uffant u il giuvenil betg sfurzà da tegnair permanentamain il contact cun Voss egls.
- As vulvai vers l'uffant u il giuvenil.
- Sche l'uffant u il giuvenil cumenza a cridar, signalisai che quai è en urden.
- Na prendai betg l'uffant u il giuvenil en Voss bratschs. Quai è inadattà.
- Guardai che Voss tun, Vossa mimica e Vossa gestica sajan quiets durant il discurs.
Tecnicas da discurs nuschaivlas
- Evitai da far dumondas da selecziun. «Nua è quai stà?» empè da «È quai stà a chasa, en scola u durant far sport?»
- Na faschai betg pliras dumondas en ina giada.
- Evitai dumondas da gea u na.
- Faschai attenziun da betg rir inconscientamain u da rubagliar il frunt. Vossa mimica influenzescha numnadamain la situaziun.
- Evitai dumondas che pon influenzar la resposta. p.ex. «Ella vuleva gea segiramain, che ti fetschias quai?»
- Na faschai naginas renfatschas e valitaziuns: «Pertge n'es ti betg ta defendì?» u «Pertge n'has ti betg ditg quai bler pli baud?»
- Na faschai naginas smanatschas u empermischuns. p.ex. «Sche ti dis, tge ch'è capità, vegn el en praschun.»