Navigaziun principala

Cuntegn da la pagina

Relaschs u vastas collecziuns da e davart persunas

Armanno Abeni

Armanno Abeni (1933-2006) che derivava da l'Italia dal nord ha vivì dapi l'onn 1959 en il Partenz, nua ch'el ha conservà cun la camera sin celluloid – sper sia activitad sco camiunist – a partir dals onns 1970 nundumbraivlas occurrenzas, festas e scenas da la natira da sia patria elegida. "Il filmader" ha elavurà il material posteriuramain, ha introducì passadis adequats e cumpara er sez en intgins documents. Ses relasch filmic extraordinari cumpiglia var 15 kilometers films da super 8 e 40 cassettas da VHS-C ed è vegnì cataloghisà tematicamain da l'intermediatura da cultura dal Partenz Marietta Kobald.

Vinavant tar la collecziun

Carl Brandt

Carl Brandt (1893-1972) ha passentà sia uffanza a Lindau ed a Francfurt ed è sa scolà sco fotograf en la fatschenta da ses bab. Suenter in accident l'onn 1916 è el arrivà per ina dimora da cura ad Arosa. La cuntrada muntagnarda svizra l'ha plaschì uschè bain ch'el è restà là ed ha lavurà tar divers fotografs sco emploià stagiunari. L'onn 1920 ha el avert in'atgna fatschenta ad Arosa, pli tard filialas a Ragaz Bogn ed a Soloturn.

Carl Brandt è sa spezialisà en il sectur da la fotografia da cuntrada, da turissem e da purtret. El ha fatg fotografias per hotels, films davart occurrenzas da sport e cartas postalas. En ses films ha Carl Brandt documentà l'Arosa dals onns 1930. Ils films dattan ina invista en la vita leva da l'auta societad internaziunala avant il cumenzament da la Segunda guerra mundiala.

L'inventari da Carl Brandt che appartegna al "museum local d'Arosa Scanvetg" cumpiglia 25 titels e sa chatta en la Cinémathèque Suisse. Ils films da nitrat han donns mesauns fin ferms ed èn exposts a process progressivs da disfatga. En il rom dal project portal da medias AV dal Grischun e cun il sustegn da "Memoriav, uniun per mantegnair ils bains culturals audiovisuals da la Svizra" han ils films pudì vegnir copiads sin novs purtaders analogs e pudì vegnir digitalisads.

Vinavant tar la collecziun

Andreas Flütsch

Andreas Flütsch (1923-2015) ha vivì sco mastergnant, interprendider, hotelier ed ustier a St. Antönien. Cun sia camera Eumig da super-8 "Viennette 3" ha el filmà durant ils onns 1970 e 1980 principalmain en ed enturn ses lieu da domicil, dentant er a l'exteriur.

Vinavant tar la collecziun

Konrad Flütsch-Gansner

Konrad Flütsch-Gansner viva a St. Antönien ed è infurmà – sco istoricher local – davart ses vitg sco nagin auter. Ultra da sias activitads professiunalas sco manader dal Volg e sco pur è el s'engaschà dapi blers onns sco president communal, sco landamma e sco deputà. Sia savida è vegnida integrada en differentas publicaziuns, uschia en il cudesch "Flurnamen der Gemeinde St. Antönien", ch'è cumparì l'onn 2012. Cun ina camera da film e da video ha Konrad Flütsch-Gansner stgaffì ina gronda documentaziun filmica da sia patria, ch'el mussa adina puspè er publicamain.

Vinavant tar la collecziun

Babetta Janett

Babetta Janett-Janett (1921–1987) da Tschlin ha laschà enavos ina gronda collecziun da material cinematografic betg taglià, che permetta invistas da la vita da mintgadi dal pitschen vitg da l'Engiadina Bassa. Ella documentescha festas da famiglia, occurrenzas musicalas, usits, la scola e la vita d'uniun durant ils onns 1970. Sur il Portal da medias audiovisualas ha pudì vegnir rendida accessibla ina schelta da 15 rollas da film. L'onn 2019 è la collecziun vegnida tematisada dad RTR en l'emissiun Cuntrasts «Films dal mintgadi – Janett, Möckli, Pfister e lur films».

Vinavant tar la collecziun

Martin Möckli

La collecziun cumpiglia ils films da Martin Möckli (1899-1995), che ha documentà il vitg da Tschiertschen dals onns 1930 e 1940 sco giast da vacanzas da blers onns. Möckli ha filmà principalmain en il format da 9,5 mm. Ils avantatgs da quest format ha el er defendì sco manader dal "Schweizerisches Kino-Amateur-Bund 9,5 mm". Ultra da ses dus titels ils pli enconuschents "Wildheuet im Bündnerland" e "Romantik und Alltag in einem Bündner Bergdorf" ha el er fatg films davart l'exposiziun naziunal dal 1939, davart l'armada svizra en il servetsch activ e davart la battaglia dal graun durant la Segunda guerra mundiala. Ils films ed ils dretgs d'utilisaziun èn vegnids acquistads e digitalisads da nov en il rom dal project 'Portal da medias AV dal chantun Grischun'.

Vinavant tar la collecziun

Tista Murk

Tista (Johann Baptista) Murk, naschì ils 15-4-1915 a Müstair, mort ils 18-8-1992 a Trun, ha scrit – sco scriptur e filolog grischun – en tut las linguas naziunalas, principalmain dentant en sia lingua materna vallader. Murk è stà tranter auter bibliotecari chantunal a Cuira e manader dals programs da radio e televisiun da la Svizra rumantscha. La collecziun Tista Murk cumpiglia registraziuns sonoras (intervistas, reportaschas, referats e registraziuns da musica) dal relasch che sa chatta en la biblioteca chantunala dal Grischun.

Vinavant tar la collecziun

Remigio Nussio

Remigio Nussio (1919-2000) è naschì ils 29 da fanadur 1919 a Brusio. Cun 6 onns ha Nussio frequentà uras da clavazin ed ha emprendì autodidacticamain a sunar l'orgla. Sia scolaziun musicala ha el giudì al conservatori da Berna. Cun ses chor "Stella Alpina" e sco chantadur ha el sviluppà ina viva activitad da concerts. La collecziun cumpiglia plattas da grammofon commerzialas ed unicats da ses relasch che sa chatta en l'archiv dal stadi dal Grischun.

Vinavant tar la collecziun

Rudolf Olgiati

La collecziun unescha materialias davart l'architect grischun Rudolf Olgiati (1910-1995). Il film dad Ursula Riederer "Rudolf Olgiati, architect" da l'onn 1988 vegn cumplettà cun intervistas che la filmadra ha fatg cun l'architect en vista al film.

Vinavant tar la collecziun

Martin Pfister

Durant ils onns 1970 ha Martin Pfister, ch'è creschì si a Vuorz, cumenzà a documentar cun sia camera a film stretg il mintgadi en il vitg. Pfister ha documentà projects da construcziun, lavurs agriculas u eveniments spezials a Vuorz ed ha preschentà las abitantas ed ils abitants sin las vias dal vitg u ad occurrenzas socialas. Ils films ch'èn resultads dattan perditga da ses flair per la tecnica sco er da ses dun d'observar exactamain. L'onn 2016 ha l'autur surdà la collecziun che cumpiglia 26 rollas da film sco donaziun a la Biblioteca chantunala dal Grischun. L'onn 2019 è la collecziun vegnida tematisada dad RTR en l'emissiun Cuntrasts «Films dal mintgadi – Janett, Möckli, Pfister e lur films».

Vinavant tar la collecziun

Johannes und Gerda Roffler-Alder

Johannes Roffler (1904-1999) da Luzein è stà l'architect d'insaquants edifizis en il Partenz, sco p.ex. la chasa da scola da St. Antönien, l'edifizi dal consum a Fideris. Blers films dastgassan derivar da sia dunna oriunda da Cuira, Gerda Roffler-Alder (1910-2009). Il pèr era ferm collià cun la natira e viagiava gugent, quai sa reflectescha er en lur collecziun da films.

Vinavant tar la collecziun

Arthur Stoll

Il biochemicher da Basilea e directur da la Sandoz Arthur Stoll (1887-1971) è er stà in grond collecziunader d'art svizzer. Stoll era en contact cun bleras persunalitads impurtantas da la Svizra e da l'exteriur. Durant ses temp liber è el er sa deditgà a la fotografia ed al film. Da sia chasa da vacanzas a Lai era el savens sin viadi tras il Grischun, nua ch'ina part da ses films d'amatur, fin ussa nunenconuschents, è vegnida fatga. Ils films èn depositads en la Cinémathèque Suisse ed han per part pudì vegnir digitalisads en il rom dal project da medias AV dal Grischun.

Vinavant tar la collecziun