Zum Seiteninhalt

Scolaziun speziala

1.     Princips

Per giuditgar las scolaras ed ils scolars che profitan d'ina scolaziun speziala integrativa u separativa valan ils medems princips sco per giuditgar las scolaras ed ils scolars da la scola regulara:

  • orientaziun a la promoziun da l'emprender
  • infurmaziun davart il stadi actual da la cumpetenza da la materia sco er davart aspects impurtants dal cumportament d'emprender, da lavurar e dal cumportament social
  • utilisaziun dals formulars chantunals d'attestat per tut las furmas d'attestat (attestat da notas, attestat da pleds, attestat en furma

Tut las scolaras e tut ils scolars che profitan d'ina scolaziun speziala survegnan in "attestat scolaziun speziala".

2.     Furmas dal giudicament

A. Attestat da notas/attestat da pleds * cun in rapport davart l'emprender agiuntà 

Uschenavant che quai è raschunaivel e pussaivel vegni giuditgà en la scolaziun speziala cun in attestat da notas/attestat da pleds che vegn cumplettà cun in rapport davart l'emprender.
La cumpetenza da la materia vegn valitada cun notas (resp. cun predicats), il cumportament d'emprender, da lavurar e cumportament social na vegn betg valità cun notas.

Per far l'attestat stat a disposiziun in formular d'attestat dinamic en il tool d'attestat dal USS.

En il rapport davart l'emprender ston vegnir menziunadas decleraziuns supplementaras davart la cumpetenza da la materia (finamiras da l'instrucziun adattadas) sco er davart il cumportament d'emprender, da lavurar e cumportament social. Las mesiras da la pedagogia speziala ch'èn vegnidas realisadas vegnan menziunadas. Ultra da quai po il rapport vegnir cumplettà cun eventualas remartgas davart l'ulteriura promoziun (p.ex. concernent pussaivladads da svilup).
Per rediger il rapport davart l'emprender stat a disposiziun in model chantunal (guardar qua sutvart).
Ulteriuras infurmaziuns tar il rapport davart l'emprender stattan a disposiziun sut „Rapport davart l'emprender“.

Responsabladad per l'attestat da notas/attestat da pleds: persuna d'instrucziun da classa
Responsabladad per il rapport davart l'emprender: persunas d'instrucziun da la pedagogia speziala / spezialistas e spezialists da la pedagogia speziala

* En la 1./2 classa primara po l'attestat da notas vegnir remplazzà tras l'attestat da pleds (giudicament cun agid dals predicats "surpassà", "cuntanschì", "cuntanschì parzialmain", "betg cuntanschì"). Er l'attestat da pleds sto vegnir cumplettà cun in rapport davart l'emprender.

B. Attestat en furma libra

Sch'i n'è betg raschunaivel u pussaivel en la scolaziun speziala da far in attestat da notas cun in rapport davart l'emprender agiuntà, poi vegnir giuditgà en cas motivads er sulettamain cun in attestat en furma libra (p.ex. en situaziuns, nua ch'i na pon betg vegnir dadas notas d'attestat per motivs da l'individualisaziun cumplessiva da las finamiras da l'instrucziun; per scolaras e scolars che na frequentan nagins u che frequentan mo singuls roms d'instrucziun en il senn d'in urari che correspunda al plan d'instrucziun).

Tar la concepziun da l'attestat en furma libra ston vegnir resguardadas las suandantas directivas:
Per far in attestat en furma libra sto vegnir duvrà il model chantunal (guardar qua sutvart). En il champ da text betg protegì da l'attestat èn las instituziuns da la scolaziun speziala libras en quai che reguarda la concepziun. Per motivs da la chapaivladad, da la cumparegliabladad e da la qualitad sto quella vegnir unifitgada entaifer in purtader da scola. 

En cas d'in attestat en furma libra poi vegnir renunzià ad in rapport davart l'emprender, sch'ils cuntegns dal rapport davart l'emprender (cf. qua survart) vegnan integrads en l'attestat en furma libra. Explicaziuns detagliadas davart la cumpetenza da la materia, davart il cumportament d'emprender, da lavurar ed il cumportament social, davart las mesiras da la pedagogia speziala ch'èn vegnids realisadas sco er eventualas remartgas concernent l'ulteriura promoziun (pussaivladads da svilup) pon vegnir integradas en furma libra en l'attestat.

L'attestat en furma libra sa differenziescha dal rapport da promoziun che serva – cuntrari a l'attestat – a planisar la promoziun. En l'attestat duain vegnir resguardads mo quels secturs da la planisaziun da promoziun che mussan il stadi actual e che fan part da l'instrucziun sco er da las terapias tenor las prescripziuns en la lescha da scola. En l'attestat na tutgan betg ils secturs da la planisaziun da promoziun che concernan la tgira u mesiras medicinalas ubain la formulaziun da finamiras da promoziun.

Responsabladad per l'attestat en furma libra: persuna d'instrucziun da classa en collavuraziun cun las ulteriuras persunas d'instrucziun sco er spezialistas e spezialists per mesiras da la pedagogia speziala
La decisiun concernent la furma da l'attestat sto esser motivada ed è chaussa da l'instituziun da la scolaziun speziala en cas d'ina scolaziun speziala separativa e dal cussegl da scola da la scola regulara en cas d'ina scolaziun speziala integrativa.

3. Remartgas en il chau da l'attestat

Tar ils attestats da la scolaziun speziala ston vegnir inscrittas (analogamain a tals da la scola regulara) las suandantas remartgas en il chau da l'attestat:

a)  in rapport davart l'emprender agiuntà

b)  adattaziun da las finamiras da l'instrucziun

Per la redacziun datti las suandantas pussaivladads:

1. remartga: p.ex. tudestg, matematica (singuls roms)
sch'ina scolara u in scolar ha finamiras da l'instrucziun adattadas mo en tscherts roms.

2. remartga: guardar il rapport davart l'emprender resp. l'attestat
sche l'adattaziun da las finamiras da l'instrucziun pertutga dapli che 3 roms ed è descritta en l'attestat en furma libra u en il rapport davart l'emprender ch'è agiuntà a l'attestat da notas.

3. la remartga: nagina
sche ina scolara u in scolar da la scolaziun speziala frequenta excepziunalmain tut ils roms en il rom da las finamiras da la scola regulara.

 

c)  deliberaziun da roms 

Per la redacziun datti las suandantas pussaivladads:

1. remartga è p.ex.: talian
sch'ina scolara u in scolar è deliberà da l'instrucziun en singuls roms.

2. remartga è: guardar il rapport davart l'emprender resp. l'attestat
sche la deliberaziun da roms è descritta en l'attestat en furma libra u en il rapport davart l'emprender ch'è agiuntà a l'attestat da notas.